22 



Jeżelibyśmy pragnęli wytworzyć sobie obraz rzeczywistych ilości składników po- 

 karmowych, przystępnych dla produkcyi roślinnej na poszczególnych typach badanych 

 gleb, to musielibyśmy obliczyć ilość pobranych składników w zebranych plonach we- 

 dług stwierdzonego analitycznie składu chemicznego i dodać do nich ilości obliczone 

 z niepobranych z ziemi — a przystępnych jeszcze roślinom — składników pokarmowych; 

 przytem należałoby zarówno uwzględnić ilości zawarte w liściach, jak i w korzeniach. 



Ponieważ jednak tych danych analitycznych nie posiadamy, a zarazem brak nam 

 plonów liści, przeto obliczenie to dokonywujemy więcej schematycznie, przyjmując dla 

 wszystkich buraków jednakowy przeciętny skład chemiczny, a plony liści określamy 

 na 25% plonów korzeni J ) zebranych z poletek bez obornika i nawozów sztucznych. 

 . Według zestawienia D-ra A. Stutzera (Kalendarz Mentzla r. 1917) zawierają: 



P 2 5 K 2 N 



100 cz. korzeni 0.08% 0.25% 0.20% 



100 cz. liści 0.10% 0.50% 0.30% 



Przy takim składzie przeciętnym świeżych buraków, otrzymane plony średnie 

 z poszczególnych typów gleb, jakoteż nadwyżki osiągnięte przez nawożenie dwoma 

 nawozami, pobrały z ziemi poniżej podaną ilość składników pokarmowych z ha w kg.: 



TYP 

 GLEBY. 



1 Ilość doświadczeń 



Plony z pola 

 nienawożone- 

 go oborni- 

 kiem i nawo- 

 zami sztucz- 

 nymi z ha w q 



Ilość pobranych 

 składników po- 

 karmowych przez 

 plony korzeni i 

 liści z ha w kg 



Ilość składników 

 pokarmowych po- 

 brana dodatkowo 

 pod wpływem 2 

 nawozów sztucz- 

 nych z ha w q 



Całkowita ilość 

 rozporządzalnych 

 składników po- 

 karmowych 

 z ha w kg. 



Produkcya korze- 

 ni obliczona z ilo- 

 ści składników 

 pokarmowych 

 przy uwzględnie- 

 niu ilości liści w q 



korzeni 



liści 



p 2 o 5 



K 2 



N 



PA 



K 2 



N 



PA 



K 2 



N 



P 2 5 



K 2 



N 



Szczerki . . 



L0 



195.2 



48.8 



20.5 



73.2 



53.7 



5.1 



19.9 



7.2 



25.6 



93.1 



60.9 



244 



248 



221 



Bielice . . . 



20 



231.8 



57.9 



24.3 



86.8 



63.7 



5.1 



23.4 



12.5 



29.4 



110.2 



76.2 



280 



294 



277 



Lóssy . . • . 



9 



242.5 



60.6 



25.5 



90.9 



66.7 



4.6 



18.1 



11.7 



30.1 



109.0 



78.4 



287 



291 



285 



Mady . . . 



2 



384.2 



96.0 



40.3 



144.0 



105.6 



2.8 



16.6 



9.8 



43.1 



160.6 



115.4 



410 



428 



420 



Gliny . . . 



4 



165.6 



41.4 



17.3 



62.1 



45.5 



3.0 



27.6 



9.1 



20 3 



89.7 



54.6 



193 



239 



199 



Rędziny. . . 



Ki 



193.8 



48.4 



20.3 



72.6 



53.3 



HA 



37.0 



15.1 



28.7 



109.6 



68.4 



273 



292 



249 



Czarn. zdegr. 



7 



266.5 



66.6 



28.0 



99.9 



73.3 



5.4 



19.9 



9.4 



33.4 



119.8 



82.7 



318 



320 



301 



Czarn. bagien. 



3 



382.2 



95.5 



40.2 



143.3 



105.1 



2.6 



18.7 



4.6 



42.8 



162.0 



109.6 



408 



432 



399 



Z powyższego zestawienia okazuje się, że pod względem całkowitej ilości przy- 

 swajalnych składników pokarmowych najbogatsze są mady i czarnoziemy ba- 

 gienne, najuboższe zaś gliny i szczerki; wszystkie zaś ziemie charaktery- 

 zują się stosunkowo największą zawartością potasu, a najmniejszą kwasu fosfo- 

 rowego. Ilość azotu, aczkolwiek wielkością swą o wiele przewyższa zawartość 

 przyswajalnego kwasu fosforowego, to jednak przy produkcyi buraków okazuje się ona 

 niewystarczającą dla zużycia istniejących jego zapasów w ziemi, przyczem najsilniej 

 występuje ten względny deficyt azotowy na rędzinach, szczerkach i czar- 

 noziemach zdegradowanych. Wyjątkowo małą zawartością przyswajalnego 

 kwasu fosforowego w porównaniu z ilością azotu odznaczają się gliny oraz 

 mady, gdzie składnik ten znajduje się w „minimum". 



l ) Powyższy % liści przyjęto na podstawie danych podanych przez D-ra Karpińskiego: „Za- 

 rys uprawy buraków cukrowych" r. 1912, str. 183. 



