46 







Zwyżka plonów korzeni w q 







wywołana 1 o nawozu: 













GLEBA. 















saletry 



superfosfatu 



40% soli 







chilijskiej 





potasowej 



Gliny. 







' 





Na oborniku jesiennym 



(6 dośw,) 



23.3 



10.2 



12.9 



„ „ wiosennym 



(2 „ ) 



13.9 



9 7 



9.1 



Bez obornika 



(A \ 



2(U 



\2.\ 



2.5 



Średnia 



z 12 dośw. 



20.9 



10.7 



8.8 



Rędziny— borowiny. 











Na oborniku jesiennym . . 



( 2 dośw.) 



7.0 



0.6 



9.3 



Bez obornika 



(10 . ) 



37.8 



12.1 



20.4 



Średnia 



z 12 dośw. 



32.7 



10.2 



18.6 



Czarnoziemy zdegradowane. 









Na oborniku jesiennym . . 



(9 dośw.) 



13.8 



1 8 



69 



wiosennym. . 



- (2 . ) 



29.4 



1.2 



3.8 





• (7 „ ) 



9.0 



1.9 



5.5 



Średnia 



z 18 dośw. 



13.6 



1.7 



6.0 



Czarnoziemy bagienne 



i cepuchy. 







- 



Na oborniku jesiennym . . 



. (9 dośw.) 



27.0 



10.5 



12.3 



wiosennym. . 



• (3 . ) 



10.1 



12.8 



15.3 





• (3 „ ) 



15.3 



6.8 



2.2 



Średnia 



z 15 dośw. 



21.3 



10.2 



10.9 



Przechodząc po kolei wysokość działania poszczególnych nawozów sztucznych 

 podkreślić musimy najsilniejszy wpływ w zwiększaniu plonów buraków cukrowych naj- 

 droższego nawozu mineralnego, jakim jest saletra chilijska. Ta, na polach 

 obornikiem czy nawozami zielonymi nienawożonych, dawała największe zwyżki na rę- 

 dzinach, szczerkach i glinach, najmniejsze zaś na zasobnych w azot ma- 

 dach. Obecność obornika na rędzinach i szczerkach działanie to zmniej- 

 szyła, na innych zaś ziemiach albo zmiany w tym wypadku nie zachodziły, albo też 

 następowało zwiększenie zwyżki pod wpływem 1 q saletry. Objaw ten należy tłómaczyć 

 w pierwszym wypadku silniejszym rozkładem obornika na czynniejszych ziemiach, 

 a przeto i zwiększeniem ilości dostępnego roślinom azotu, w drugim zaś zwiększe- 

 niem ilości przyswajalnego w oborniku kwasu fosforowego, a może także i potasu. 

 Naogół na glebach rozmaitych typów 1 q saletry wywoływał na polach bezoborniko- 

 wych zwyżki od 9 q do 37 q korzeni, średnio przy 65 doświadczeniach 19.4 q, zaś 

 na nawożonych obornikiem od 7 q do 29.4 q korzeni buraków, średnio przy 137 do- 

 świadczeniach 17 q; średnia dla wszystkich 202 doświadczeń wypada 17.8 ą korzeni 

 z 1 q saletry chilijskiej. Przeciętny ten wynik działania saletry jest w naszym kraju 

 nieco za niski w porównaniu z otrzymanym np. w Niemczech, gdzie, według P. Wa- 

 gnera (1. c.) 1 q saletry podnosi plony przeciętnie o 25 q korzeni. Również i u nas 

 w innych doświadczeniach ł ) zwyżka ta dla 22 doświadczeń, wykonanych przeważnie 

 na polach nawożonych obornikiem, wypadła pomyślniej, gdyż wyniosła z 1 q saletry 



') Por. D-r. J. Kosiński: „Kwestya azotowa w Królestwie Polskiem" r. 1916. 



