53 



mineralnych bywa przyswajany w ilości od 7 do 15'„, najwyżej do 25%, potas soli po- 

 tasowych — najwyżej do 60" , a również w tych granicach zużytkowaną bywa w naj- 

 lepszym wypadku i saletra chilijska. Związki pokarmowe obornika częściowo bywają 

 lepiej, częściowo zaś gorzej zużytkowane przez buraki, aniżeli z nawozów mineralnych; 

 doświadczalnie stwierdzono, że w tym wypadku kwas fosforowy i potas są P/2 do 2 

 razy silniej, zaś azot 2 razy słabiej pobierany z obornika, aniżeli z nawozów mineralnych. 



Z tych zatem powodów dobór odpowiednich terenów pod plantacye buraczane 

 nie jest rzeczą obojętną dla ostatecznej dochodowości i chociaż prawie na wszystkich 

 ziemiach obecnie można buraki cukrowe uprawiać, to jednak nie w każdym wypadku 

 uprawa ich w jednakowej mierze może się opłacać. 



Jest to już rzeczą rolnika i lokalnych warunków ekonomicznych, czy mimo niż- 

 szych plonów uprawa tej cennej rośliny opłacać się mu będzie; zadaniem nauki rolniczej 

 jest przedewszystkiem wskazać drogi do umożliwienia czy zwiększenia produkcyi. 

 Jedną z tych dróg jest bezwzględna wartość stosowania nawozów mineralnych, które, 

 jak przy burakach cukrowych według cen przedwojennych, stanowczo się opłacały. 

 Wystarczy pod tym względem porównać przeciętny wydatek plonów otrzymanych 

 w naszych doświadczeniach z 1 q nawozu mineralnego, ażeby przyjść do tego przekonania: 



1 q superfosfatu 16° . . w cenie rb. 3.65 produk. średn. 8 q bur. o wart. rb. 7.20 *) 

 1 q 40° soli potasowej . „ „ 5.60 „ „ 10 q „ „ „ 9.00 

 1 q saletry chilijskie . . „ 10.50 „ „ 18 q „ „ „ 16.20 



Nadto nadmienić należy, że burak cukrowy należy do tych wyjątkowych roślin, 

 które najekonomiczniej poniesiony wydatek na nawozy mineralne opłacają; właściwość 

 tę posiadają w stopniu o wiele wyższym, aniżeli np. ziemniaki, których cena przed 

 wojną była u nas stanowczo za niska. 



Jeżeli produkeya buraków cukrowych w naszym kraju wypada z 1 ha o wiele niższa, 

 aniżeli np. w Niemczech, to przyczyna mniejszych plonów nietyle pochodzi z gorszych 

 ziem, ile z nieumiejętnego stosowania dorobku naukowego w praktyce rolniczej. Wy- 

 starczy pod tym względem wskazać znowu na nawozy mineralne, których użycie może 

 przecież poważnie zwiększyć plony buraków i zbliżyć nas w produkcyi do krajów za- 

 chodnich. Pod tym względem powołać się możemy i na nasze doświadczenia, które 

 wskazują przeciętną granicę zwiększenia plonów przez zastosowanie nawozów mine- 

 ralnych. 



Przeciętna produkeya buraków cukrowych w q na ha: 



Typ gleby. 



Obornik jesienny: 



Obornik wiosenny: 





Bez 



obornika: 



ilość dośw. 



bez nawozów 

 mineralnych 



z pełn. naw. 

 mineralnem 



zwyżka 

 plonów 



ilość dośw. 



bez nawozów 

 mineralnych 



z pełn. naw. 

 mineralnem 



zwyżka 

 plonów 



ilość dosw. 



bez nawozów 

 mineralnych 



z pełn. naw. 

 mineralnem 



zwyżka 

 plonów 



w q 



w % 



w q 



w % 



w q 



w % 



Mady 























2 



384.2 



420.1 



35.9 



9.3 



Czarnoziemy zdegrad. . 



9 



309.8 



353.9 



44.1 



14.2 



2 



305.8 



335.7 



29.9 



9.8 





266.5 



325.0 



58.5 



22.0 





•i 



361.1 



386.4 



25.3 



7.0 













10 



193.8 



325.1 



131.3 



67.8 



Czarnoziemy bagienne . 



!• 



264.5 



324.2 



59.6 



22.5 



:; 



392.1 



495.8 



103.7 



26.5 



3 



382.2 



429.9 



47.7 



12.5 



Bielice 



36 



271.3 



337.1 



65.8 



24.3 



13 



261.5 



3322 



70.7 



27.0 



20 



231.8 



315.9 



84.1 



36.3 





•21 



276.6 



346.4 



69.8 



25.2 



1 



105.5 



325.1 



219.6 



208.1 



9 



242.5 



310.5 



68.0 



28.0 



Gliny 



6 



259.7 



335.8 



76.1 



29.3 





162.7 



232.3 



69.6 



42.8 



4 



165.6 



242.9 





46.7 





24 



202.7 



266.3 



63.6 



31.4 



5 



183.4 



248.8 



65.4 



35.7 



10 



195.2 



273.1 



77^9 



39.9 



Średnio 63.6 76.0 81.8 



') Przyjęto cenę korca = 1 rb. 5 kop., czyli 100 kg. = 90 kop. 



