2 



Lasy okolic Zawiszcza tworzą środowiska kilku typów. Na miejscowościach wyż- 

 szych, o podłożu suchym, porasta las sosnowy w swej charakterystycznej postaci; lasu 

 takiego jest tu jednak stosunkowo niewiele. Większość stanowi las podmokły, pora- 

 stający na podłożu bardzo wilgotnem; w lesie takim spotykamy zwykle znaczną prze- 

 wagę drzew liściastych z częstokroć gęstem bardzo podszyciem krzewów. Wreszcie 

 znaczną część zajmują obszary tak błotniste, że las tu utrzymać się zupełnie nie może, 

 gdyż drzewa po dojściu do pewnego wieku usychają, a pozostałe po nich pnie nadają 

 smutny wygląd krajobrazowi. Znaczne przestrzenie między lasami zajmują łąki, które 

 specyalnie na terenach Zawiszcza swój charakter pierwotny utraciły. Dzięki systemowi 

 kanałów osuszających, które na ziemiach swych przeprowadził hr. W. Pusłowski, 

 łąki te utrzymane są w dość wysokiej kulturze. 



Pomiędzy lasami, jak oazy gdzieniegdzie rozrzucone, leżą mniejsze lub większe 

 kawałki pól uprawnych. Na północy, między Piną i Jasiołdą, ciągnie się bardziej 

 jednostajny obszar tych pól uprawnych, urozmaiconych tu i owdzie mniejszemi lub 

 większemi partyami lasów i gajów. Tam jednak poszukiwania moje już nie sięgały. 

 Na południe od tego obszaru puszczy, w skład której wchodzą lasy zawiskie, ciągnie 

 się wzdłuż Prypeci, z jej licznenii rozgałęzieniami i dopływami, szeroki pas błot, któ- 

 re dalej na północnym wschodzie, łącząc się . z błotami Piny, tworzą owe rozległe 

 i sławne błota Pińskie. 



Ta, w kilku zdaniach zawarta, krótka charakterystyka terenu w dostatecznej mie- 

 rze odpowiada zawartemu w części systematycznej materyałowi. 



Gatunki poniżej wymienione niemal wszystkie zostały przezemnie do Warszawy 

 przywiezione, lub też na miejscu po zabiciu określone. O ile formy jakiej w ręku 

 nie miałem, w każdym miejscu to zaznaczam; zresztą odnosi się to jedynie do takich 

 form, co do których nie może być wątpliwości w określeniu nawet na pewną odległość, 

 przynajmniej o ile chodzi o gatunek. 





Corvus corax corax Linn. 



Rzadki. 







Corvus cornix cornix L i n n. 



Pospolita. 







Trypanocorax frugilegus frugilegus (Linn). 



Pospolity. 







Pica pica pica (Linn). 



Pospolita. 







Nucifraga caryocatactes caryocatactes (L i n n) 



Sam orzechówki nie spotkałem. Według słów hr. Pusłowskiego, który mi 

 dokładnie ptaka tego opisał, spotyka się tu zrzadka i ma się gnieździć. Wspominali 

 mi o tern i gajowi. Należy bezwątpienia przypuszczać, że dane te dotyczą formy 

 caryocatactes. 



Garrulus glandarius glandarius (Linn). 



Pospolita. 



Sturnus vulgaris sophiae Bianchi. 



Dość pospolity. 



Oriolus oriolus oriolus (Linn). 



Pospolita. 



