72 



Coracias garrula (Kraska gwarliwa) Dzied. 

 Coracias garrula (Kraska) Tacz. 

 Coracias garrulus, Doman. 

 Coracias garrulus, Reich. & Hesse. 



Rodzina ŻOLNOWATE (Meropidae). 



Rodzaj ŻOłna, Rzącz. (Merops, Linn.). 



Rzączyński (Auctuar., p. 393 — 394) podaje opis dwu Żołn: Ż. żółtawej 

 (Merops flavescens) i Ż. szarej (Merops ravus), żaden jednak z tych opisów nie 

 może się stosować do Żołny szczurka. Nie mniej jednak przy drugim ze wspo- 

 mnianych gatunków (M. ravus) dodaje „etiam Apiastra vocatur a Servio.". W dal- 

 szym ciągu podaje opis Żołny z Gesnera: „lingua ejus longa et gracilis est, ro- 

 strum nigrum, oblongum et falcis instar inflexum, quasi triangulum, cauda prorsus 

 caerulea, ultra alas inflexa, crura brevia, pars sub rostro et poctore pulchre flava, avis 

 ut plurimum volans." Opis więc ten z wyjątkiem języka może doskonale stosować się 

 do Żołny szczurka. Niezrozumiałem jest przeto dla mnie, dlaczego Rzą- 

 czyński (loc. c, IX, par. CIX, p. 430) pod tytułem: „Aves quorum nomina poloni- 

 ca tantum audiuntur, Latina vocabula ąualia ab Ornithologis accepere, est mihi inco- 

 pertum" — podaje opis ptaka pod nazwą Szczurek, który niewątpliwie stosuje się 

 do Żołny, w czem utwierdza mnie jeszcze ta okoliczność, że Ukraińcy nadają temu 

 ptakowi nazwy: szczur, szczurka, szczurek. Przypuszczać tylko można wraz 

 z Tyzenhauzem, że Rzączyński nigdy Żołny w ręku nie miał, a brał tylko 

 jej opisy od innych autorów. 



Uwagi powyższe zrobiłem dlatego, że u nas dość powszechnie stosuje się na- 

 zwę żołna do trzech gatunków naszych wielkich dzięciołów (czarnego i dwu zie- 

 lonych), a błąd ten popełnił też i Cygański w swem „Myśliwstwie Ptaszem", 

 w czem skorygował go Waga w wydaniu z r. 1842. Skoro zaś nazwy Żołna uży- 

 wali dla rodzaju Merops wszyscy nasi autorowie, począwszy od Rzączyńskiego 

 (z wyjąkiem tylko Kluka i Zawadzkiego), przeto przyjąć ją możemy za nazwę 

 rodzajową. 



Żołna szczurek, Rzącz. (Merops apiaster, Linn.). 



Merops (Żołna) Rzącz. 

 Szczurek, Rzącz. 



Merops apiaster (P s z c z o ł o j a d) Kluk. 

 Merops apiaster (Żołna pospolita) Jundz. 

 Merops Apiaster (Żołna pospolita) Jar. 

 Merops Apiaster (Żołna właściwa) Kum. & Gor. 

 Merops apiaster (Żołna pszczołojad) Zaw. 

 Merops Apiaster (Żołna właściwa) Tyz. 

 Merops apiaster (Żołna zwyczajna) Waga. 

 Merops apiaster (Żołna właściwa) Dzied. 

 Merops apiaster (Żołna) Tacz. 

 Merops apiaster, Reich. & Hesse. 



