9 



Miałem zamiar opracować gatunek Rutilus rutilus i jego odmiany, pochodzące 

 z dorzecza Niemna i Swisłoczy, nieprzewidziane atoli wypadki były powodem zni- 

 szczenia zbiorów i części manuskryptów wraz z wymiarami; to co ocalało przedsta- 

 wiam poniżej. 



1. Opis okazu największego, jaki miałem w zbiorze, a który pochodzi z sa- 

 dzawki Wojnowskiej, w pobliżu Niemna, u jego lewego wybrzeża położonej. 



Całkowita długość okazu, wraz z płetwą ogonową, wynosi 400 mm. Długość 

 dolnego płata płetwy ogonowej mierzy 75 mm. Długość ciała 335 mm. Gdybyśmy 

 dodali długość ciała do długości płetwy ogonowej, mielibyśmy długość całkowi- 

 tą = 410 mm. Mierząc atoli bezpośrednio na okazie długość całkowitą, otrzymujemy 

 ją == 400 mm. Różnica wynosząca 10 mm. pochodzi stąd, że podstawa najdłuższego 

 promienia z płata dolnego płetwy ogonowej leży o 10 mm. przed końcem łusek 

 linii nabocznej, gdzie mamy punkt końcowy ciała. (Zwracam na tę okoliczność uwagę, 

 albowiem bardzo często podaje się w wymiarach długość ciała i długość płetwy ogo- 

 nowej, nie wspominając nic o długości całkowitej, sądząc prawdopodobnie, że po do- 

 daniu do długości ciała długości płetwy ogonowej uzyskuje się żądaną długość całko- 

 witą). Głowa okazu jest mierna, jej długość boczna stanowi 21,1% długości ciała, jest 

 nieco większa od trzonu ogonowego (21,1 — 20,0) i o wiele większa od wysokości 

 głowy u jej ciemienia (21,1 — 17,9). Pysk tępy, miernie długi, zaokrąglony, długość 

 jego wynosi 32,3° długości bocznej głowy. Otwór ustny jest przez pół dolny, szczyt 

 otworu leży w poziomie kostek podoczodołowych, kąty ust dochodzą do linii przed- 

 niego brzegu oka. Szpara ustna jest prawie pozioma. Linia profilu żuchwy mało wy- 

 pukła. Odległość pomiędzy kątami ust jest mniejsza od długości pyska (5,9% — 6,8% 

 długości ciała). Oko jest stosunkowo małe, jego średnica stanowi prawie y c część dłu- 

 gości głowy bocznej, czyli 16,9% tej długości; położone jest ono wysoko. Odległość 

 oka do końca pyska wynosi 32,3%, od końca profilu tylnego głowy czyli od kąta tyl- 

 nego kości przykrywkowej 56.3% długości głowy. Szerokość czoła pomiędzy oczami 

 mierzy 2,5 średnicy oka, albo stanowi 8,9% długości ciała. Kostka przedoczodołowa 

 jest pięciokątna, jej długość stanowi 84.2% średnicy oka i sięga na tył do oka. Trze- 

 cia kostka podoczodołowa jest dłuższa niż szeroka, jej długość wynosi prawie tyle co 

 średnica oka (94,7% średnicy oka), szerokość natomiast stanowi tylko 73,6% średnicy 

 oka. Na łukach skrzelowych wyrostki, czyli promienie łukowe, są nizkie i rzadko usta- 

 wione, występują one w dwóch szeregach, każdy wyrostek jest parzysty (jeden przed 

 drugim ustawione, wydają się być zrośnięte ze sobą), takich par bywa od 11 —14, na 

 pierwszym atoli łuku tylko 10 — 11 par. 



Ciało jest wysokie. Największa wysokość u początku płetwy grzbietowej stano- 

 wi 33,7% długości ciała i zawiera się w tej długości 2,9 razy. Wysokość najmniejsza 

 ciała, czyli wysokość trzonu ogonowego wynosi 28,3% wysokości największej ciała, za- 

 wiera się w tej długości 3,5 razy. Profil górny ciała wznosi się łukowato, prawie nie 

 odsiężony od profilu głowy; łuk ten z początku jest nieco wypuklejszy i takim pozo- 

 je do linii jedenastego szeregu łusek, odtąd zaś do początku płetwy grzbietowej łuk 

 jest słabiej wypukły. Poza płetwą grzbietową linia profilu jest bardzo słabo wypukła. 

 Na powierzchni brzusznej pomiędzy obsadą płetw brzusznych i płetwą odbytową wy- 

 stępuje słabo uwydatniona łuskowręga. 



Odległość początku płetwy grzbietowej od końca pyska, czyli długość przestrzeni 

 przedgrzbietowej stanowi 51% długości ciała, gdy przestrzeń zagrzbietowa wynosi 37,0% 

 tej długości, czyli jest o 14% długości ciała mniejsza od przestrzeni przedgrzbietowej. 



Pam. Fizyogr. — Tom XXV. — Zoologia. 2 



