2 



Materyały do pracy niniejszej zostały zebrane w czasie czterodniowego pobytu 

 mego w końcu czerwca 1917 roku na jeziorach Firlejowskich. Osiągnięte dotychcza- 

 sowo wyniki rozumieć należy jako pracę wstępną, umożliwiającą oryentacyę ogólną 

 w zakresie stosunków limnologicznych i faunistycznych, stanowiącą punkt wyjścia do 

 dalszych szczegółowych badań, które— trzeba mieć nadzieję — podjęte zostaną w blizkim 

 czasie na całym obszarze tego ze wszech miar godnego uwagi pojezierza. 



W czasie bytności nad jeziorami Firlejowskiemi korzystałem z inłormacyi udzie- 

 lonych mi przez ich właściciela p. Erazma Żabińskiego w Janinowie i syna jego 

 Władysława, którym za gościnne przyjęcie i ułatwienie badań składam w tern miejscu 

 szczerą podziękę. Dziękuję serdecznie również p. profesorowi Władysławowi 

 Szaferowi w Krakowie za oznaczenie zebranych przezemnie kilkunastu wyższych 

 roślin wodnych. 



I. Jeziora Firlejowskie. 



UWAGI OGÓLNE. 



Jeziora Firlejowskie leżą w powiecie lubartowskim w odległości około 2 kilome- 

 trów ku zachodowi od łuku Wieprza, od którego oddziela je szereg pagórkowatych 

 wzniesień piaszczystych, dość wysokich, by stanowić tamę nieprzebytą dla wód rzeki 

 nawet w okresie największego rozlewu wiosennego. Zaznajomienie się bliższe z topo- 

 grafią terenu przekonywa niezbicie o tern, iż o komunikacyi z Wieprzem, a tern bar- 

 dziej o zasilaniu jezior wodą rzeczną, nie może w czasach obecnych być mowy. 



Zagłębienie zajmowane przez dwa sąsiadujące z sobą jeziora wznosi się 140 — 

 145 m nad poziomem morza. Wzniesienia wzgórz okolicznych wahają się od 147 do 

 164 m n. p. m. Natomiast poziom Wieprza w punkcie najbliższym wynosi 135 m, 

 powyżej pod Leszkowcami: 138 m, nieco zaś niżej pod Zułoszynem : 133 m n. p. m. 

 Gdy zestawimy te liczby z podanemi niżej głębokościami obu jezior, przekonamy się, 

 iż dno kotliny Flrlejowskiej w miejscu najgłębszem wznosi się nie mniej, niż 135 m 

 n. p. m., znajduje się innemi słowy na tym samym mniej więcej 

 poziomie, co powierzchnia wody w najbliższym jezior punkcie 

 w Wieprzu. 



Jeziora pozbawione są wszelkich dopływów i komunikacyi wzajemnej, która ist- 

 niała jednakowoż podobno przed laty kilkunastu, gdy mieszkańcy miasteczka Firleja 

 przekopali byli kanał sztuczny w celu połączenia jeziora Firleja z rowem uchodzącym 

 do jeziora Kunowskiego i odwadniającym nizkie łąki bagniste rozdzielające oba jeziora. 

 W ten sposób wysunięte bardziej ku PdW i wyżej położone jez. Firlej (144 m n. p. m) 

 przedstawia się obecnie jako zbiornik w zupełności zamknięty, pozbawiony zarówno 

 dopływu, jak odpływu. Niższe jez. Kunowskie (140 m n. p. m.) posiada przekopany 

 sztucznie dopływ z sąsiednich moczarów oraz taki sam płytki, zarośnięty szuwarami 

 odpływ, którym nadmiar wody, spowodowany topnieniem śniegów wiosennych lub 

 obfitszym opadem deszczowym, może wolno uchodzić do Wieprza. Zaznaczę, że wśród 

 ludności miejscowej rozpowszechnione jest mniemanie, jakoby jeziora Firlejowskie łą- 

 czył kanał podziemny z Wieprzem. Z przytoczonych tu faktów musimy atoli wycią- 

 gnąć wniosek, iż połączenie podobne jest więcej, niż wątpliwe, musiałoby ono bowiem 

 w opisanych warunkach nieuchronnie spowodować osuszenie jezior, lub conajmniej 

 poważniejszą zmianę obecnego ich wodostanu. 



Wybrzeża obu jezior pokrywa biały piasek kwarcytowy, który na połogim wscho- 

 dnim brzegu Firleja jest częściowo ruchomy, w innych punktach porośnięty nikłą ro- 



