5 



zamulony. Wedle informacyi rybaków dno ma tu przykrywać warstwa ciemnozielone- 

 go „szlamu" gruba do 4 łokcia (około 03 m). Istotnie przy połowach głębinowych 

 siatka zaczerpywała dość znaczne ilości miękkiego, szaro-oliwkowej barwy iłu, zawiera- 

 jącego obfite szczątki roślinne i zwierzęce. Woda w Firleju jest, jak na jezioro nizin- 

 ne, dość przezroczysta, barwy źółto-zielonkawej. 



Temperaturę wody podaje Dziewulski na 16 2 C (13°R dnia 10.VIII 1880). 

 Wedle moich pomiarów temperatura powierzchni w różnych punktach mierzona pomię- 

 dzy godz. 1 a 8 po południu wynosiła w czasie 26—28 czerwca: 23-5°— 26-5°C. Jeśli 

 nadmienimy, że badania przypadły w końcu miesięcznego okresu upałów, jakie nawie 

 dziły kraj w roku 1917, przyjęć będziemy mogli ze znaczną dozą prawdopodobień- 

 stwa temperatury uzyskane za blizkie maksymalnej, jaką woda tego jeziora osiąga 

 w ciągu roku. 



O czasach zamarzania i tajania Firleja stary rybak Kubicki udzielił mi następu- 

 jących wiadomości, opartych na wieloletnich spostrzeżeniach. Jezioro to zamarza zwy- 

 kle nieco później od Kunowskiego i okres trwania na niem pokrywy zimowej jest 

 przeciętnie dłuższy. (Obserwacya niewątpliwie prawdziwa wobec znaczniejszej głębo- 

 kości pierwszego jeziora). Lód na Firleju ma pojawiać się niekiedy już w listopa- 

 dzie, jezioro zamarza atoli częstokroć dopiero w styczniu; przeciętnie ma to następo- 

 wać w grudniu. W roku 1916 — 17 panowały podobno stosunki wyjątkowe: z powodu 

 ciepłej jesieni i zimy lód na powierzchni utworzył się dopiero w lutym. 



Grubość pokrywy zimowej ma ulegać znacznym wahaniom i wynosić od kilku 

 cali do 1 łokcia (w mroźne zimy). Lody puszczają zazwyczaj w marcu, rzadziej, przy 

 spóźnionej wiośnie, w kwietniu (w r. 1917 jezioro uwolniło się od lodu w pierwszej 

 połowie kwietnia). Na zasadzie dat uzyskanych od kilku mieszkańców miejscowych 

 przyjąć możemy, iż przeciętny okres zamarzniętego jeziora trwa od połowy grudnia do 

 połowy marca, czyli średnio przez 3 miesiące. W lata wyjątkowe może ten okres 

 przedłużyć się jednak aż do 5 miesięcy. 



Roślinność nadbrzeżna i wodna. ') 



Brzegi Firleja porastają trawy, turzyce, tudzież inne nieliczne rośliny zielne, 

 wśród których wyróżniają się kępy situ skupionego (Juncus conglomeratus). Na Pn. 

 i W w bezpośredniem sąsiedztwie jeziora leżą pola uprawne i ogrody. Wybrzeże pół- 

 nocno-zachodnie zajmuje miasteczko tej samej nazwy. W kilku miejscach na wybrze- 

 żu rosną małe kępy olszyny, która na południowym wschodzie podchodzi do samej 

 wody i poczynając od tego punktu tworzy, wespół z innemi drzewami liściastemi oraz 

 sosną, gęste obramienie jeziora od południa. Las mieszany porasta również brzeg po- 

 łudniowo-zachodni i częściowo zachodni, poczem urywa się, odsłaniając płaską nizinę 

 międzyjezierza. 



Roślinność wodna, naogół skąpa, składa się z kilkunastu gatunków. W pasie 

 przybrzeżnym przeważa trzcina (Phragmites communis), sit rozpierzchły (Juncus effusus), 

 mielec (Glyceria spectabilis), ponikło błotne (Heleocharis palustris) oraz (przy brzegu po- 

 łudniowo-zachodnim) sitowie jeziorne, w mowie miejscowej „wisami" zwane (Scirpus 

 lacustris). Rośliny te tworzą pas szuwarów przybrzeżnych, nie przekraczający przecięt- 

 nie 5 m szerokości, w wielu punktach jeszcze węższy, lub zgoła przerwany. Nie do- 



') Opracowaniem zebranego przezemnie fitoplanktonu zajęła się pani Dr. J. Wołoszyńska 

 we Lwowie. 



