13 



lony, jak u /. thersites Poppe. Znamiona pozostałe noszą cechy przejściowe pomię- 

 dzy formą powyższą a /. gibbera Schódler. 



W jednej z prac dawniejszych *) omówiłem bliżej dzieje nieporozumień, jakich 

 polem stała się systematyka rodziny Bosminidae, poczynając od roku 1900, t. j. od daty 

 ogłoszenia „Studyów" G. Burckhardta. Zasługę V. Langhansa stanowi wytknię- 

 cie błędów w jego systemie i wykazanie, iż liczne istniejące w literaturze wskazówki, 

 dotyczące rzekomo pojawiania się gatunku, opisanego przez Bairda, w Europie Środ- 

 kowej, polegają na fałszywem oznaczeniu i odnoszą się w większości przypadków do 

 innego gatunku: Bosmina longispina Leydig. 



Klasyczną krainą zamieszkania gatunku Bosmina coregoni jest Skandynawia, Fin- 

 landya, Rosya północna, -) wreszcie wielkie jeziora Pojezierza Bałtyckiego, gdzie ga- 

 tunek powyższy jest, wedle badaczy 2 ) niemieckich: „wenn uberhaupt vorhanden, meist 

 sehr haufig". W r. 1914 stwierdziłem obecność B. coregoni na Pojezierzu Litewskiem. 



O występowaniu gatunku tego na ziemiach polskich, wobec zaniedbania u nas 

 tej gałęzi badań, trudno coś stanowczego powiedzieć. Dawniejsi badacze nasi, A. Wie- 

 rzejski, B. Dybowski i M. Grochowski, którym zawdzięczamy znajomość fauny 

 wodnej wielu okolic kraju, nie podają gatunku B. coregoni w swych wykazach. Auto- 

 rowie wymienieni nie badali jednak większych jezior w Królestwie, których fauna jest 

 do chwili obecnej mało poznana. Z młodszego pokolenia planktologów miał J. Fa- 

 czyński (1911) łowić B. coregoni w stawie Janowskim pod Lwowem. Gdy z jednej 

 strony atoli zważymy wysoce niepomyślne warunki, w jakich ów przedwcześnie dla 

 nauki stracony badacz zmuszony był pracować, z drugiej zaś brak tego gatunku w „Spi- 

 sie wioślarek krajowych" Prof. B. Dybowskiego, który wspólnie z M. Grochow- 

 skim badał faunę stawu Janowskiego przed laty, będziemy musieli uznać podaną 

 przez J. Faczyńskiego wiadomość za niepewną. Natomiast wielce prawdopodobnem 

 jest występowanie niniejszego gatunku w j. Chodeckich, skąd podał go niedawno 

 T. Wolski. 3 ) Czy p. Wolski miał istotnie z tych jezior gatunek coregoni Bairda, 

 trudno orzec z pewnością, posługiwał się on bowiem przy oznaczaniu tabelkami Ke i 1- 

 hacka, w których gatunek powyższy został pomieszany z gatunkiem longispina Leydig. 



W ten sposób posiada Bosmina coregoni wedle dotychczasowych badań wysoce 

 swoisty zasiąg rozsiedlenia. Za ojczyznę jej właściwą należy uważać krańce północne 

 Europy. W jeziorach skandynawskich gatunek ten jest pospolity i tworzy liczne od- 

 miany lokalne, opisane przez W. Lilljeborga (1900). W Niemczech północnych, 

 na Litwie i w Rosyi północnej, jakkolwiek znany z wielu miejscowości, nie jest już 

 tak równomiernie rozsiedlony, natomiast w krajach leżących ku południowi nie żyje 

 wcale, lub conajwyżej pojawianie się jego nosi charakter sporadyczny. Wreszcie 

 w wysokich górach europejskich, Alpach i Tatrach, nie znaleziono wcale tego gatunku. 

 Jak widzimy, rozsiedlenie jego ogranicza się wyłącznie do takich jezior, których zwią- 

 zek z okresem lodowcowym jest najściślejszy, które leżą na terenie działalności 

 bezpośredniej lądolodu północnego. Bosmina coregoni posiada tedy zna- 

 miona istotne formy polarno-glacyalnej. Na tern właśnie polega znaczenie jej doniosłe, 



') L i t y n s;k i : Wioślarki litewskie. Roz. Akad. Um., Kraków, 1915, s. 278. 

 3 ) L. K e i l|h a c k : Phyllopoda. 1909, s. 58. G. Wereszczagin. K płanktonu oziera Wie- 

 likaho Nowgorodskoj gub., 1912, s. 96. 



*) Ob. t. XXII Pam. Fizyograficznego. 



