3 



w Żarkach i Karkoszkach kobierzec torfowców, turzyc i wełnianek, przetykany kęp- 

 kami rosiczki (Drosera rotundifolia L.), znamionuje przejście do krainy moczarów. 



Te ostatnie noszą przeważnie charakter moczarów wyżynnych. Nadają one 

 swoiste piętno obszernym śródleśnym polanom a w znacznej mierze i lasom, ciągną- 

 cym się ku pin. -zachodowi długiem pasmem wzdłuż Widawki. Pomiędzy płn.-wscho- 

 dnimi stokami doliny Widawki a grupą piaszczystych wyniosłości, na których roz- 

 siadły się wsie Słostowice, Pytowice, Koźniewice oraz miasteczko Kamieńsk, pasmo 

 leśne zwęża się do szerokości l 1 ^ — 4 kim. Na wschód od Słostowic obszar mocza- 

 rów wydłuża się w kierunku północnym aż poza wioskę Gomunice i złączoną z nią 

 kolonię fabryczną, przylegającą do fabryki mebli giętych „Wojciechów". 



U stóp nieznaczej wyniosłości lesistej oddzielającej Wojciechów od przedmie- 

 ścia Kamieńska, Mokradła, rozciąga się duży i bardzo płytki zbiornik wody, gęsto po- 

 rośnięty torfowcem, turzycami, sitami i wełnianką Eriophorum vaginatutn Roth. Ta 

 ostatnia pod względem krajobrazowym gra rolę główną; na wiosnę nadaje ona całe- 

 mu zbiorowisku roślinnemu, widzianemu z oddali, wygląd długiej na pół kilometra 

 jednolitej mleczno- białej tafli. Jest to torfowisko wyżynne w stadyum tworzenia się. 



W pobliżu jego na terenie Gomunic leży wśród lasu sosnowego stawek mierzą- 

 cy 120 m. długości, od wiosny do lipca wypełniony wodą na głębokość x \ 2 — 1 m., 

 w jesieni zaś wysychający na krótki czas prawie zupełnie (patrz fot. 2). I on nosi 

 charakter młodocianego torfowiska. Sphagnum obciska jego brzegi, wdzierając się 

 i do środka, usianego kępkami turzyc, pomiędzy któremi rozrasta się miejscami ra- 

 mienica (Chara), skrzyp błotny, mech Fontinalis; rzadziej trafia się Lemna minor. 

 Na większych kępach zakorzenić się i utrzymać zdołały małe niekształtne okazy so- 

 sny, brzozy, olchy i szakłaku kruszyny Rhamnus franguia L. 



Systemem nieszczególnie wykonanych i mocno zaniedbanych rowów stawek ten 

 łączy się z głównym kanałem osuszającym, założonym przed kilkudziesięciu laty, nie 

 dochodzącym jednak do Widawki, lecz ginącym wśród wielkiej bagnistej polany śród- 

 leśnej. 



Wspomniany stawek gomunicki uważany być może za typ płytkiego zbiornika 

 wód stojących, w jakie lasy okoliczne wielce obfitują. Większość jednak zbiorników 

 nie wyodrębnia się tak wyraźnie z pośród otaczających je moczarów. 



Panującem drzewem jest na terenie moczarów sosna, której towarzyszy miejscami 

 brzoza, olcha i świerk. Drzewa rosną częstokroć na kępach, sterczących na kształt 

 małych wysepek nad powierzchnią wody i w wielu miejscach otoczonych gęstym 

 wieńcem roślin bagiennych. Całość przypomina żywo krajobraz błot poleskich. 



W miejscach nieco bardziej wzniesionych znajdujemy na terytoryum moczarów 

 gąbczaste podścielisko leśne, złożone z mchów (Sphagnum, Polytrichum), paproci, 

 wełnianek, brusznicy (Vaccinium oitis idaea L.) żurawiny (Oxycoccus ąuadńpetala 

 Gil.), charakterystycznej łochyni (Vaccinium uliginosum L.), bagna (Ledum paiustre 

 L.) i wrzosu (Calluna vulgaris Sal.). 



Wzdłuż granicy lasów gomunickich i pytowickich ciągnie się pas mieszanych 

 zagajników i wilgotnych olszyn podszytych gąszczem jeżyn, malin i pokrzyw. Na 

 płd.- zachodnim skraju wilgotnej łączki, wdzierającej się w głąb lasów tych od strony 

 tartaku słostowickiego, pnie olch i młodych brzózek oplecione są aż do szczytów ło- 

 dygami chmielu. 



W pośrodku wielkiej bagnistej polany, objętej dookoła lasami gomunickimi i py- 

 towickimi, odnaleźć można gdzieniegdzie w punktach suchszych drobne grupki karło- 

 watych dziwacznie powyginanych jodeł (Abies alba MUL), nie przekraczających 



