7 



leśnych np. w gomunickim. Zwykłą mieszkanką łąk i bagnistych polan jest R. ar- 

 valis Nils. Występuje ona zazwyczaj w okazach posiadających modzel piętowy 

 niezbyt silnie rozwinięty i pozbawionych charakterystycznego jasnego paska grzbiet- 

 nego, tak częstego u osobników zamieszkujących nizinę Ciechocińską (8). Najrzadszą 

 i tylko w gajach napotykaną jest Hyla arborea L. Tuż obok zabudowań gomunic- 

 kich trafia się gdzieniegdzie ropucha zielona Bufo viridis Laur., natomiast wszędzie 

 pospolitą jest Bufo yulgaris Laur. W płytkich młakach leśnych i w kamienioło- 

 mach w Hucisku przebywa licznie Triton vulgaris L., podczas gdy Tr. cristatus Laur. 

 znaleźć mi się zdarzyło tylko w jednym zakątku Gomunic. Rozpowszechniony na 

 ziemiach polskich Bombinator igneus Laur. należy pod Kamieńskiem do rzadkości. 

 Jedynej wiadomości o nim udzielił mi p. Jackowski, przyrodnik - amator, zatru- 

 dniony przy fabryce „Wojciechów" jako murarz; znalazł on kumkę w gliniastym doł- 

 ku leśnym pod Pirowami. 



Niemniej rzadkim przedstawicielem fauny herpetologicznej nazwać wypada pa- 

 dalca Anguis fragilis L., o którego istnieniu posiadam informacye dokładne, a któ- 

 rego sam jednak nie widziałem. Podobnież i zwykła Lacerta agilis L. nie należy 

 do, zwierząt często napotykanych. Na torfowiskach i moczarowatych łąkach ustępuje 

 ona bardzo pod względem ilościowym mniej zazwyczaj u nas rozpowszechnionej 

 L. vivipara Jacq. Najliczniejsze, brunatno zabarwione i przeważnie nieduże oso- 

 bniki tej ostatniej obserwowałem w drugiej połowie kwietnia i w maju na skrajach 

 lasów i zagajników, często na podścielisku z wrzosów i łochyni, jak również po brze- 

 gach rowów na cienistych podmokłych polanach i porębach. W tern samem środo- 

 wisku przebywa Tropidonotus natrix L. a przedewszystkiem Vipera berus L. — zarówno 

 zwykła forma popielata jak rzadsza f. chersea. 



Pospolitość żmii oraz jaszczurki żyworodnej, w przeciwstawieniu do jaszczurki 

 zwinki i padalca, a w zestawieniu z nieobecnością Coronella austriaca Laur., nada- 

 je faunie herpetologicznej okolic Kamieńska do pewnego stopnia odcień północny. 

 Nie brak bowiem autorów, nie wahających się nawet poczytywać gatunków powyż- 

 szych w Europie środkowej za zabytki lodowcowe, tam gdzie żyją one na torfowi- 

 skach położonych nie wysoko nad poziomem morza i gdzie występują one w tak 

 wielkiej, jak w danym wypadku, ilości a w analogicznym liczebnym stosunku do ga- 

 tunków innych. 



Znacznie wyraźniejsze zabarwienie północne cechuje faunę mięczaków, w której 

 uderza zupełna nieobecność domieszek południowych i niemal całkowity brak więk- 

 szych Helicidów. Jedyny kserotermiczny ślimak Chondrula tńdens Mii 11 żyje tylko 

 na cmentarzu kamieńskim, położonym na mocno nasłonecznionym pagórku i obfitu- 

 jącym w gruz wapienny; to stanowisko dzieli on z jedynym kserotermicznym równo- 

 nogiem Porcellio pictus Brandt. 



Północnym gatunkiem, uważanym w Europie środkowej za relikt lodowcowy, 

 jest Vertigo substriata Jeffr.; do podobnej kategoryi zaliczyć się da i Hyalinia pe- 

 tronella (Charp.) Pfr. Maleńki Sphy radium edentulum Drap. rozproszony jest 

 wprawdzie i na niżu środkowo-europejskim, ale biologicznie zdradza wszędzie swoją 

 przynależność do kategoryi mieszkańców chłodniejszych dziedzin klimatycznych. 

 W wilgotnych, gęsto zarośniętych i mocno zacienionych olszynach gomunickich wy- 

 stępuje drobny ten, wszędzie zazwyczaj rzadki ślimaczek w ilości wprost bezprzykła- 

 dnie wielkiej. Zupełnie to samo dotyczy i niezmiernie pozatem w Europie środko- 

 wej rzadkiego zatoczka Planorbis rossmłissleri Auersw. najbliżej spokrewnionego 



