8 



II. Anisoptera. 



A. AESCHNIDAE. 



a. Gomphinae. 



15. Gomphus vulgatissimus L. W czerwcu dość pospolity nad Widawką wzdłuż 

 lasów gomunickich i pytowickich. Siada często na małych wierzbach nadbrzeżnych 

 i na poblizkich olchach. Ostatni okaz (o*) widziany i schwytany stosunkowo późno: 

 8/VII, na skraju lasu w Piaskowiznie nad małym dopływem Widawki. 



4 schwytane ę? c? mają tułów nie żółto-zielony lecz brudno-zielonawy z lekkim 

 odcieniem seledynowym. U 9 również na tułowiu przeważa barwa zielonawa nad 

 żółtą. 



(W lipcu i I połowie sierpnia widywałem również kilkakrotnie lecz schwytać nie 

 zdołałem przedstawicieli podrodziny Gomphinae, z pośród których parka kopulująca, 

 obserwowana z blizka nad stawkiem w Hubach, należała, sądząc z ubarwienia tuło- 

 wia, do Ophiogotnphus serpentinus Charp.). 



b. Aeschninae. 



16. Aeschna grandis L. Pierwszy raz pojawiła się, odrazu w dość znacznej 

 ilości, na słonecznych polankach leśnych w Gomunicach w d. 4/VII. Około 15/VII 

 rozpowszechniła się we wszystkich lasach suchych i moczarowatych oraz w dolinach 

 Widawki i jej dopływów. Znikła zupełnie pod koniec sierpnia. 



W przeciwieństwie do innych gatunków podrodziny Aeschninae, można ją było 

 widzieć nieraz siadającą po brzegach wód na piasku, czarnej ziemi lub na suszących 

 się cegiełkach torfowych. 



W ostatnich dniach lipca otrzymałem od p. Al. Winiarskiego, sierżanta Leg. 

 Pol., parkę ■ Ae. grandis schwytaną na ziemi, na którą spadła ona podczas bu- 

 rzliwie przebiegającej kopuli. 



17. Aeschna juncea L. Wyłączna mieszkanka moczarowatych ostępów leśnych, 

 pospolita w sierpniu i pierwszej połowie września. Znikła przed początkiem paździer- 

 nika; ostatni okaz 9 złowiony 17/IX. 



Kopulacyi nie obserwowałem, natomiast w d. 5 i 8/VIlI schwytałem 2 9 9 

 w chwili gdy składały jaja na stawku gomunickim, siedząc wśród zbitych kęp turzyc. 

 Czynność tę odbywała jedna z wspomnianych samic blizko 5 minut, co kilkanaście 

 sekund trzepocząc głośno skrzydłami. Jeszcze po schwytaniu i odurzeniu eterem nie 

 przestawała poruszać odwłokiem i złożyła 15 żółtych mocno wydłużonych i na jednym 

 końcu zaostrzonych jajeczek. 



Ważka ta lata w sierpniu nad bujnie zarośniętym stawkiem gomunickim stale 

 od południa aż niemal do wieczora, podczas gdy Ae. grandis zjawia się tam dość 

 rzadko i jedynie w pierwszych godzinach popołudniowych. Między godz. 6—7 wiecz. 

 przenosi się do najbliższych dość suchych części przyległego lasu sosnowego, 

 w którym ugania się za komarami aż do zupełnego zmroku. W nizkim locie w po- 

 śród drzew zakreśla, w przeciwieństwie do Ae. cyanea, linie owalne lub koliste. 



Z pośród zbadanych 9 9 tylko jedna, schwytana 17/IX, posiada plamki na od- 

 włoku żółte, u reszty przeważa barwa zielonawa lub niebieskawa. Jedna 9 ma ubar- 

 wienie niemal identyczne z ubarwieniem samca, natomiast duże żółte podłużne plamki 

 na grzbiecie są ku tyłowi przerwane, tak iż przybierają postać wykrzykników. Samce 

 są typowe. 



