5 



Najbardziej znamienne rośliny stepowe okolic Buska rosną zarówno na gipsach 

 jak i na wapieniach: 



Carex humilis, Adonis vernalis, Eiysimum odoratum, Gypsophila fastigiata, 

 Linum flavum, L. hirsutum, Medicago falcata, Eryngium campestre, Asperula cy- 

 nanchica, Campanula sibirica, Inula ensifolia, Thymus pannonicus, T. an^ustifolius, 

 T. Marschallianus, Anthericurn ramosum, Asparagus officinalis, Stipa capi 1 lat a, 

 Sesleria caerulea. Reseda Phyteuma i inne. 



Z uwagi na to, że gips i wapień występują w okolicach Buska w blizkiem, 

 często nawet bezpośredniem sąsiedztwie, zasługuje powyższy osobliwy fakt w kwestyi 

 rozmieszczenia roślin na szczególniejszą uwagę. O ile to było możliwe w krótkim 

 czasie, starałem się przeprowadzić kontrolę wykazu gatunków gipsowych i wapien- 

 nych, podanych przez Dziubałtowskiego. Na podstawie tych obserwacyi stwier- 

 dzić mogę. że z 20 gatunków, rosnących według Dziubałtowskiego tylko 

 na gipsie, trzy gatunki rosną także na wapieniu (Valeriana officinalis, Orobanche 

 caryophyllacea, Festuca glauca), cztery rosną pospolicie na wszelakich skałach 

 i murach całej Wyżyny Małopolskiej (Geranium Robertianum, Cystopteris fragilis, 

 Asplenium Ruta muraria i Sedum sexangulare). jeden (Sempervivum soboliferum) 

 należy do zespołu boru sosnowego i tylko w jednem miejscu (w Unikowie) przecho- 

 dzi na skałę gipsową z sąsiedniego lasu, z pozostałych zaś gatunków (Oxytropis pi- 

 losa, Veronica austriaca, V. longifolia, Artemisia campestris, Tragopogon orientalis, 

 Scorzonera purpurea, Thesium alpinum, Allium fallax, Ornithogallum umbellatum 

 i Festuca violacea) znaleźć się mogą jeszcze niektóre także na wapieniu lub na gli- 

 nie nawianej w okolicy Buska. Sądzę przeto, że w obszarze dolnej Nidy niema wy- 

 raźnie wyróżnionej, specyficznej flory gipsowej. 



Podobnie rzecz • się ma z florą wapienną. Z 33 gatunków spisu Dziubał- 

 towskiego 5 gatunków (Brachypodium pinnatum, Calamintha acinos, Leontodon 

 autumnalis, Onobrychis viciaefolia, Silene venosa) znalazłem także na gipsie, 18 ro- 

 śnie pospolicie w okolicach Buska w innych, sąsiednich formacyach roślinnych (za- 

 rośla, piaski, przydroża) i tylko 10 gatunków może uchodzić za tymczasowo wy- 

 łącznie wapienne formy, a mianowicie: Rosa gallica, Potentilla recta, Trifolium ru- 

 bens, Dorycnium suffruticosum, Artemisia pontica, Antemis tinctoria, Tragopogon 

 maior, Ajuga Chamaepitys, A. genevensis i Brunella grandiflora. Podkreślam względ- 

 ną wartość tego ostatniego twierdzenia, gdyż, zdaniem mojem, dokładniejsze poszu- 

 kiwania w terenie usuną i z tej zredukowanej listy form wapiennych jeszcze nieje- 

 den gatunek. 



Na podstawie wyżej podanych spostrzeżeń stwierdzić wypada, że przypuszczenie 

 o istnieniu wyraźnych różnic florystycznych we florze gipsów i wapieni okolicy Buska 

 staje się nieprawdopodobnem. Niejakie różnice, jakie istnieją dzisiaj w szczątkowych 

 ostojach flory stepowej pod Buskiem na gipsach i na wapieniu, są raczej następstwem 

 zniknięcia wielu zespołów, pośredniczących pomiędzy temi grupami zbiorowisk, a nie 

 są wywołane stosunkami edaficznymi, różniącymi gipsy od wapieni. To twierdzenie 

 ograniczyć muszę jednak jednem zastrzeżeniem. Oto skały gipsowe i przyległe do 

 nich zespoły stepowe w okolicach Buska są, w przeciwieństwie do skał i halaw wa- 

 piennych, zupełnie niedostępne dla krzewów i drzew. W tej właściwości gipsu leży 

 rzeczywista różnica florystyczna i fizyognomiczna w porównaniu z wapieniem, gdzie 

 zjawiają się liczne krzewy jak np.: Juniperus communis, Berberis vulgaris, Rosa 

 canina, R. tomentosa, R. gallica, Rhamnus Cathartica, Rubus saxatilis, Crataegus 

 monogyna. 



