JAN PRDFFER. 



Pierwsze wiadomości o znajdowaniu się cisu pod Częstochową podaje Karo 

 w pracy swej „O roślinności okolicy Częstochowy", wydanej w I-ym tomie Pamiętni- 

 ka Fizyograficznego; pisze on tam na str. 211, iż „piękne okazy cisu dość licznie znaj- 

 dują się pod Połomańcem na bagnistych łąkach i w lasach". Czas kwitnienia podaje 

 na kwiecień i maj. 



Znacznie później, gdyż w 1910 roku, Miłobęcki w pierwszym roczniku „Zie- 

 mi" podaje wiadomości o występowaniu cisu pod Przybynowem. Podczas swej po- 

 dróży w te okolice, wyżej wspomniany autor, opisuje 3 duże drzewa cisowe, wzno- 

 szące się w samej wsi, oraz liczne krzewy rozsiane na okolicznych wzgórzach. Na 

 jednem z drzew odnalazł nawet dojrzałe jagody, pozostałe dwa prawdopodobnie 

 były osobnikami męskimi. # 



Drzewa cisowe w okolicach Przybynowa podczas toczących się tam bitew zo- 

 stały zupełnie zniszczone, o stanowisku zaś pod Połomańcem prawie że słuch zagi- 

 nął. Wobec tego zarząd Oddziału Częstochowskiego Polskiego Tow. Krajoznaw- 

 czego, postanowił gruntownie zbadać zasięgi ginącego drzewa i wydelegował autora 

 niniejszej notatki, wraz zp. Edmundem Sajeckim do dokonania koniecznych 

 spostrzeżeń. 



W okolicach samego Połomańca nigdzie cisów nie dostrzeżono, a ludność nic też 

 o występowaniu tego drzewa nie wiedziała, wskazując wieś Łebki, w okolicach któ- 

 rych cis miał rosnąć. Po udaniu się do wzmiankowanej wsi, przy pomocy małego 

 chłopca udało się łatwo odnaleźć stanowisko cisów. Rosną one o jakieś 200 kroków 

 na południo-zachód od Łebek, wzdłuż t. zw. „drogi patrolowej" tuż nad granicą Kró- 

 lestwa Polskiego, występują bowiem właśnie w kierunku rzeczki granicznej, od drogi 

 oddalając się o jakieś 25—30 kroków. Wszystkie okazy, jakie można było odnaleźć, 

 należą do typu krzewiastego, lub też stanowią formę przejściową między krzewem 



Pam. Fizyogr. — T. XXV. — Botanika. 1 



