9 



pejskiem nazywamy; nawet młode nie są ładne. Jak wyglądają: młoda dziewczyna, 

 47-letnia kobieta i 48-letni mężczyzna, wskazują dołączone fotografie. (Fig. 5—8). 



W kilka dni po powrocie od Łomutów, jadąc dalej drogą objazdową, przybyłem 

 do ostrożka kamczadalskiego, zwanego Szczapina, gdzie spotkałem Korjaków, mają- 

 cych swoje tabuny niedaleko od tej miejscowości; ponieważ nie mówili po rosyjsku, 

 musiałem rozmawiać z nimi przez tłumacza, co utrudniało wszelkie dokładniejsze po- 

 rozumienie. Traktowałem ich herbatą, tytoniem, sucharami, cukrem, chcąc pozyskać 

 ich przychylność, prosiłem, ażeby pozwolili siebie wymierzyć, odfotografować i za- 

 szczepić im ospę, gdyż już od 20 lat ospa na Kamczatce nie była szczepiona. Na fo- 

 tografowanie przystali, ale ani mierzyć siebie i ważyć nie pozwolili, ani też szczepić 

 im ospę. Gdy ich posadziłem na ławce przed domem dla zdjęcia fotografii i ustawia- 

 łem aparat, zerwali się raptownie i cwałem uciekli do poblizkiego lasu, skąd już nie 

 wrócili. Zamiar, jaki miałem, zwiedzenia -ich tabunów wraz z ich czumami i poznania 

 ich sposobu życia, nie mógł przyjść wtedy do skutku. Dopiero na krańcu granicy Kam- 

 czatki od północy, w okolicach ostrożków Korjaków osiadłych: Dranka, Kariaga, Les- 

 nowska, byłem w możności zwiedzenia czumów korjackich; porozumiewałem się i tu 

 także z ich mieszkańcami przez tłumaczów, proponowałem kupno renów: samców 

 i samic, lecz od wszystkich, z którymi pertraktowałem, otrzymałem odpowiedź od- 

 mowną. Gdyby nie Łomut Ga wryło, los projektu mego byłby fatalny. 



Korjaków w porównaniu z Łomutami nazwać można dzikimi. Korjacy osiadli są to 

 już przeważnie chrześcijanie prawosławni, przynajmniej na pozór; starostowie ich mówią 

 po rosyjsku, tak jak i Łomuci. Koczujący nie znają języka rządowego i są wyznania 

 szamańskiego. Ze strony fizycznej są piękniejsi od Łomutów, ze strony duchowej, 

 o ile ich poznać mogłem, są mniej inteligentni, niż Łomuci. Gościnność jak u jed- 

 nych tak i u drugich jednaka. Obcych, a szczególniej urzędników boją się i są wo- 

 bec nich trwożliwi, obłudni. Dzieci Korjaków nie mogłem namówić, ażeby do mnie 

 przychodziły na herbatę i wspólnie przy stole ją spożywały; brały cukier, suchary, 

 lecz wziąwszy je uciekały natychmiast i tylko z za drzwi przez szczeliny przypatry- 

 wały się ciekawie wszelkim moim czynnościom. 



12/V 30/IV 1880 r. wrócił Lugiebil z rodziną na Kamczatkę i przywiózł wia- 

 domości od N i e b a u m a. Były one pomyślne. Przysłał mi, wywdzięczając się za 

 fotografie wysp Komandorskich, które mu ofarowałem, trzy duże, powiększone z moich 

 fotografii, widoki 2 wysp: Behringa i Miedzianej, oprawione w ramy za szkłem, przytem 

 kazał oświadczyć, że w razie, gdyby wydatki na przewóz renów nie przewyższały kwo- 

 ty, jaką mu podałem, t. j. 300 rb., to on ją obiecuje pokryć, a zarazem wyda rozpo- 

 rządzenie kapitanowi Sandmannowi, ażeby przewiózł na statku „Aleksander" reny 

 na wyspę Behringa. Gdym usłyszał tę pomyślną relacyę, powiedziałem, że wszelkie 

 wydatki ponad 300 rb. biorę na siebie, więc sprawa skończona, dzięki łaskawej inter- 

 wencyi p. Lugiebil a. 



15/VII 3/VII 1880 r. przybył parostatek „Kuryer" z Władywostoku i przywiózł 

 przeważnie niepomyślne wiadomości, a mianowicie odpowiedź rządu rosyjskiego na 

 sprawozdanie moje i na wszystkie moje propozycye była odmowna, przyczem zawia- 

 domiono mnie, że w sprawie potrzeb wysp Komandorskich udawać się mam do za- 

 rządu kompanii amerykańskiej, dzierżawiącej te wyspy. 



Zima 18S0 — 1881 r. odznaczyła się głodem panującym wśród całej ludności, 

 szczególniej wzdłuż zachodnich wybrzeży Kamczatki; był to głód, powtarzający się 

 co kilka lat regularnie prawie. Zwykle w takie lata głodu deszcze letnie są obfite, 



Pam. Fizyograf. — T XXV. - Miscellanea. 2 



