JANUSZ DOMANIEWSKI. 



tu jest lim iloii dla systematyka. 



Qu'est ce qu'un musee zoologiąue pour un systematicien. 







Wiek XIX, wiek odkryć geograficznych był również w zoologii wiekiem odkryć 

 systematycznych. Liczne wyprawy, organizowane dla badań rozmaitych zakątków zie- 

 mi, z dziewiczych wybrzeży i wysp przywoziły wciąż nowe i nowe materyały zoolo- 

 giczne, w których mnóstwo nowych gatunków wymagało systematycznego opisywania. 

 Większość zoologów pierwszej połowy wieku XIX głównie systematyce poświęcała swe 

 siły. Opisywano nowe formy, doszukiwano się dla nich odpowiedniego miejsca w sy- 

 stemie, wkońcu składano materyał, służący do opisów, w muzeum. Z chwilą gdy 

 materyał zoologiczny opuścił pracownię systematyka, jego służba naukowa, rzec mo- 

 żna, była skończona. Muzea zoologiczne były miejscami, gdzie gromadzono dziwy 

 natury; z jednej strony miały one dokumentować o rzeczywistym istnieniu opisanych 

 gatunków, z drugiej miały pouczać o przyrodzie zamorskich krain i przyrodzie ojczy- 

 zny. Były to czasy systematyki, w najbardziej ograniczonem znaczeniu tego słowa, 

 czasy zainteresowania się bogactwem form zwierzęcych ziemi, bez nawiązywania jakie- 

 gokolwiek kontaktu między gatunkiem a stosunkiem jego do środowiska. Ekologia 

 nie istniała jeszcze, ludzie, którzy stworzyli zoogeografię, mieli się dopiero narodzić. 



Tak jak nie było określonego kierunku w badaniach systematycznych, tak nie 

 było go i w muzeologii. Rzec można, że dawniejsze muzea zoologiczne były jednem 

 wielkiem nieporozumieniem. Kokietowały one widza jaknajwiększą ilością wystawio- 

 nych gatunków — chciały być dydaktycznemi, a uczyły mało; dbały o naukę, a ma- 

 teryał w nich zawarty mógłby był mieć jedynie znaczenie dydaktyczne... gdyby był 

 stosownie użytym. 



Nie przesadzę zupełnie, gdy powiem, że muzea pierwszej połowy wieku XIX 

 stały się cmentarzyskami ofiar zoologicznych, które dla nauki zginęły zupełnie bez- 

 użytecznie, świadcząc nam jedynie, jak błąka się myśl ludzka, zanim na właściwą 

 wejdzie drogę. 



Pam. Fizyograf. — T. XXV. — Miscellanea. 1 



