ST. CHET.CHOWSKI. — GRZYBY. 



13 



W najstarszym zabytku florystycznym polskim Jana Weisa ') z rokn 

 1190, zawierającym przyczynki do flory Krakowa, wśród 50 roślin kwia- 

 towych i 2 paprotników znajdujemy jeden grzyb. Lecz ani ta wzmianka, 

 ani inne, skąpo w botanicznej literaturze XVI stulecia spotykane, nie mają 

 dla fizyografii Królestwa Polskiego żadnego znaczenia. Milczeniem więc 

 pominąć musimy Ssymona z Łowicza (1532 i 1537), Stefana Tali mirza tłu- 

 macza Unglerowskiego Ogrodu Zdrowia (1834), Ant. Sćłmeebergera (1557), 

 Marcina Siennika, jako redaktora Ogrodu Zdrowia z roku loUS i Mm-mm 

 z Urzcdoira (1570). 



Szymon Stjreniusz 2 ) w swym zielniku w rozdziale 109 (str. 1393 •- 1395 

 wspomina w następujący sposób o grzybach i bdłach rozmaitych: r Pro- 

 chówki, muchorówki, jelenia bedłka, wężówki to są jadowite; w pospolitym 

 używaniu są grzyby: kozakowie, biele, rydze, posadki albo podsadki, sma- 

 rze albo piestrzenice, olszówki, hołubki". Przytoczone nazwiska ludowe od- 

 powiadają rodzajowym i gatunkowym nazwom Obłonniaków i Worecznia- 

 kw (Ascomycetes), brak jednak bardziej szczegółowych danych o znajdo- 

 waniu ich w granicach Królestwa nie pozwala zaliczyć tych gatunków, 

 jako też innych czterech, lepiej przez Syreniusza opisanych, na podstawie jego 

 wskazówek, do flory Królestwa Polskiego. 



Ze wspomnianych czterech gatunków, Syreniusz opisuje na: 



str. 1394 Muchomory — Fungi Muscari = Agaricus Muscarius L. 



str. 1395 Gebka Hubka = Polyporus igniarius L. 



str. 1395 Gebka modrzewiowa — Polyporus officinalis L. 



str. 1395 Gebka na korzeniach drzew kasztanowych w miejscach ka- 

 mienistych = Polyporus sąuamosus (Huds). 



Przechodząc w chronologicznym porządku, dzieła z r. 1652 Marcina 

 Bcrnitza 3 ), mimo usilnych starań nigdzie znaleźć nie mogłem, nie wiem 

 więc, o ile zajmuje się grzybami. W następnym roku w Kopenhadze wy- 

 szła książka Dr. Simona Panlhisa 4 ), w której część od str. 203 — 32 1 zawie- 

 ra katalogi roślin, hodowanych w ogrodach królewskich i dziko pod War- 

 szawą rosnących. W liczbie tych ostatnich 700 przytoczonych gatunków 

 należy do kwiatowych, paprotników i mchów. Za autora tego dzieła uwa- 

 żają Andrzeja KnoeffcJda; należałoby w każdym razie sprawdzić, czy dział 

 przypisywany jego autorstwu, nie jest powtórzeniem z pisma M. Bernitza. 



') Jana Weisa zapiska treści lekarskiei zarażam najdawniejszy przyczynek do fhry 

 krakowskiej. Z rękoMsu XV wieka wydal i objaśaił D \ Józef Rostafiński. Rozpr. i S >ra- 

 wozi. Wydz. M item. Pr/.yrodnz. Akad Uoaiejęt. w Kr ikowie. T. XIV, 1880, str. 43. 



3 ) Simon Syrenniws. Zielnik H irbarzem z języka łacińskiego zowią, t. j. opisanie 

 i t. d. Cracoyiae Anno 1613. 



3 ) M. Bernitz. Cntalogas plantarum tam txoticarum quam iudigenarum, quae anno 

 1651 in hortis regiis Varsaviae et circa eandem in locis silvaticis, pratensibus, arenosis 

 et paludosis nascuntor etc. etc. Gedani 1652. 



4 ) Dr. Simo Paulin.*. Viridiara v iria, regia et academica, publica in usum magnatum 

 ac filohotanon colleota ac recognita etc. Hafniae 1653. 16 X, 799 



