22 



DZIAŁ III. — BOTANIKA. ZOOLOG^. 



W ciągu lat dwudziestu (1830 — 1850) nie widać żadnego na polu ba- 

 dań mykologicznych postępu. Rozprawy, które wychodzą z druku, mają 

 charakter praktj 7 czny, obejmują tylko grzyby jadalne i trujące, bez wskazó- 

 wek, kiedy i gdzie przytaczane gatunki były znajdowane. 



Mam tu na myśli broszurki Józefa Kaliny Jakubowskiego ) i Erazma 

 Majewskiego 2 ). Obszerniejsze dzieło J. R Czcrwiakowskicgo 3 ), stanowiące 

 pierwszą część Botaniki Szczególnej, niema też pod względem fizyograficz- 

 nym żadnego znaczenia. Oparte na posiłkowaniu się obcemi pracami (Lenza 

 i Krombholza), przytacza z moźliwemi do znalezienia w kraju formami, 

 gatunki południowo-europejskie jak np. Boletus regius Krmbh, Agaricus 

 Eryngii D.C., Ag. deliciosi folius Secret. = Lactarius tabidus Fr., Ag. ca- 

 psicoides = Lactarius capsicoides Fr., Ag. (Amanita) caesareus Scop- 

 i t. [>.; a nawet przy gatunkach stale w kraju spotykanych mamy nieli- 

 czne stanowiska z Gralicyi. Daleko większe znaczenie książka ta ma dla my- 

 kologicznej terminologii polskiej. 



Taki sam, jak w trzech powyżej wymienionych pracach, panuje pra- 

 ktyczny kierunek w dziełku Dr. J. Weinberga 4 ), które mimo licznych 

 braków, dostarcza wiele nowych materyałów. Jak widać z tytułu, praca 

 ta zajmuje się tylko gatunkami jadalnemi i trującemi, które ze względu na 

 pożytek lub szkodę najbardziej człowieka obchodzą. W skutek tej jedno- 

 stronności niektóre rodziny podstawczaków (Tomentelleae i Telephoreae) są 

 zupełnie pominięte, inne znów słabo reprezentowane. Materyału do badań 

 dostarczyły okolice Warszawy w promieniu 7 — 8 mil (str. 8), a najpraw- 

 dopodobniej targi miejskie, na których przez cały rok z rozmaitemi jadal- 

 nemi gatunkami spotkać się można. 



Układ naukowy tej książeczki wiele pozostawia do życzenia. Autor 

 określając stanowisko grzybów w państwie roślinnem, porównywa je do 

 zwierzokrzewów (Zoophyta) z państwa zwierzęcego; następnie zastana- 

 wia się nad utyciem grzybów za pokarm u G-reków i Rzymian, robi ogól- 

 ne uwagi nad ludowemi nazwami grzybów; przechodzi do określenia 

 pokarmowej wartości potraw grzybowych i zaznaczenia cech ogólnych 

 i zewnętrznych, na podstawie których odróżnić można grzyby jadalne od 

 trujących; wyjaśnia od czego zależy szkodliwość grzybów i jak je na po- 

 karm przygotować należy. W drugiej części pracy jest mowa o budowie 

 mikroskopowej grzybów, podana jest w zarysie terminologia i szczegółowe 

 systematyczne wyliczenie i opisanie obserwowanych gatunków (str. 29 — 



J ) Józef Kalina Jakubowski. Opisanie roślin i bedłek trujących. Poznań 1835 



2 ) Era-m Majewski. O grzybach jadowitych krajowych. Kraków 1839. 



3 ) J. R. Czerwiakowski. Opisanie roślin skrytopłciowych, lekarskich i przemysło- 

 wych. Kraków 1849. 



*) Dr. Julian Weinberg. O grzybach i bedłkach jadowitych i jadalnych krajowych- 

 Warszawa 1852. 



