6 



DZIAŁ n. GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



prawy doktoryzacyjnej, do której jest dołączona, a z tego powodu nie może być 

 uważana za mapę, która ma przedstawiać szczegółowo i zgodnie z rzeczywisto- 

 ścią ujawnianie się na powierzchni wszystkich znajdujących się utworów geolo- 

 gicznych, czemu wreszcie i sama skala jej stanęłaby poniekąd na przeszkodzie. 



Gubernia lubelska nie zwróciła więc na siebie uwagi większej liczby na- 

 szych uczonych, a być może dla tego, że na jej obszarze nie spodziewano się 

 znajdować kruszców lub innych wogóle pożytecznych ciał kopalnych, że posiada 

 także bardziej jednostajną, a raczej mniej urozmaiconą budowę geologiczną, niż 

 południowo-zachodnie i południowe strony guberni Królestwa. Lecz zbadanie ziemi 

 i w tych nawet okolicach kraju, gdzie niema żadnych widoków na przemysł górniczy, 

 może jednak przynieść wiele korzyści praktycznych i nowemi faktami wzbogacić 

 naukę. W tern też przekonaniu powziąłem zamiar ułożenia szczegółowej i mo- 

 żliwie dokładnej mapy geologicznej jednej z guberni Królestwa. Dla urzeczy- 

 wistnienia zaś tego zamiaru wybrałem gubernię lubelską, gdyż jej dokładna 

 mapa uzupełniłaby bardzo ubogą kartografią geologiczną okolic południowych, 

 na prawym brzegu Wisły położonych. Studya geologiczne w guberni lubelskiej 

 zacząłem od wyszukania znajdujących się na jej powierzchni obnażeń natural- 

 nych i sztucznych osadów tylko trzeciorzędowych i wskazania granic ich rozpo- 

 ścierania się. Ułożona przezemnie mapa i opis utworów trzeciorzędowych guberni 

 lubelskiej zostały zamieszczone w roku 1883 w tomie III-cim Pamiętnika fizyo- 

 graficznego. W pracy tej nie podałem żadnych uwag nad utworami kredowemi 

 i pokrywającemi je napływami. 



Na zbadanie osadów kredowych i napływów poświęciłem miesiące waka- 

 cyjne roku 1883 i lat następnych do 1889 r. włącznie. Dla poznania, o ile mo- 

 żna, całej powierzchni guberni lubelskiej, obrałem 42 miejscowości w różnych 

 powiatach położonych, i z nich robiłem systematyczne objazdy. Obserwacye 

 w tych objazdach były zaraz wnoszone przezemnie na mapę topograficzną szta- 

 bową o skali 1 : 126 000. Obecna przeto mapa geologiczna jest graficznem przed- 

 stawieniem wszystkich utworów geologicznych, które zauważyć mogłem w 200-u 

 przeszło objazdach. Do mapy tej dołączone objaśnienie obejmuje: 1) występowa- 

 nie i rozpościeranie się utworów kredowych, trzeciorzędowych i napływów na po- 

 wierzchni guberni lubelskiej — i 2) faunę kopalną tejże guberni. 



W końcu jestem obowiązany jeszcze nadmienić, że w celu ułożenia mapy geo- 

 logicznej guberni lubelskiej, Kasa imienia D-ra Józefa Mianowskiego udzielała 

 mi corocznie aż do ukończenia badań zapomogi, a przez to dała możność wyko- 

 nania dla fizyografii geologicznej kraju podjętej przezemnie pracy. Nie mogę 

 również nie wspomnieć o gościnności, okazywanej mi podczas studyów geologi- 

 cznych przez wielu ziemian lubelskich, za którą im wszystkim szczere tu skła- 

 dam podziękowanie. 



