I. 



Występowanie i rozpościeranie się utworów 

 kredowych, trzeciorzędowych i napływów na 

 powierzchni guberni lubelskiej. 



Poznanie okolic tysiąca przeszło miejscowości guberni lubelskiej pozwala 

 mi utrzymywać, że na całym jej obszarze znajdują się obnażenia naturalne 

 i sztuczne (wychodnie i łomy) skał, należące do dwu tylko systemów: kredo- 

 wego i trzeciorzędowego. Zarówno pokłady kredowe jak i trzeciorzędowe są po- 

 kryte raz grubą, a niekiedy znowu bardzo cienką warstwą napływów. 



A. System kredowy. 



W guberni lubelskiej system kredowy składa się z margli, wapieni mar- 

 glowatych i kredy piszącej. 



Margle kredowe lubelskie, powszechnie nazywane opoką, przedstawiają trzy 

 główne odmiany: margle wapienne, margle ze znaczną domieszką gliny i margle 

 piaszczyste. Margle wapienne są miękkie, walają palce, zawierają bardzo drobne, 

 gołem okiem niedostrzeżone łuszczki białej miki, a na powierzchni mają bardzo 

 często centki ochrowo-żółte ; barwa ich stale biała z odcieniem żółtawym lub sza- 

 rawym; odłam muszlowy, bardzo płaski; do języka przylegają słabo, są grubo- 

 łupkowe. Margle kredowe ze znaczną domieszką gliny są zawsze ciemne, popie- 

 lato-szare, cienko-łupkowe, zawierają więcej niż poprzednie miki, a do języka 

 przylegają mocno. Margle kredowe piaszczyste, zawsze brudno żółtawo-szare, za- 

 wierają bardzo małe ziarna glaukonitu i przechodzą w ciemno-szare wapienie 

 piaszczyste. 



Wapienie kredowe, nazywane w lubelskiem siwakiem, zawierają większą 

 lub mniejszą domieszkę gliny i krzemionki, są białe i żółtawo-białe, niekiedy 

 popielato- szare, zawsze zbite, a czasem jeszcze bardzo twarde. 



Nakoniec kreda pisząca ma barwę śnieżno-białą z odcieniem żółtawym, na 

 powierzchni prawie zawsze centki i prążki ochrowo-żółte i jest pospolicie bardzo 

 miękka. 



