12 DZIAŁ II. GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



1) Pokłady utworów kredowych, najczęściej poziome, a rzadko pochyłe i to 

 z małym upadem, ukrywając się pod napływami, ujawniają się w różnych miej- 

 scach całej powierzchni guberni lubelskiej, a przeto zalegają niewątpliwie jej 

 cały obszar. 



2) W tych miejscach, gdzie margle kredowe zostały obnażone na większej 

 przestrzeni, albo pokryte tylko bardzo cienką warstwą napływów, margle te pod- 

 legały łatwo wietrzeniu, z czego ostatecznie powstały grunty marglowate, przed- 

 stawiające dzisiejsze pola orne, które, jak to widzieć można na mapie, zajmują 

 niekiedy znaczne obszary i nadają wielu okolicom lubelskiego odrębny charakter. 



B. System trzeciorzędowy. 



W guberni lubelskiej z systemu trzeciorzędowego występuje tylko jedna 

 formacya mioceńska, której pokłady tworzą pospolicie wyższe i niższe pagórki, 

 a tylko niekiedy wynurzają się z pod napływów w parowach. Utwory mioceń- 

 skie lubelskie składają się ze zlepieńców wapiennych, mszankowo-wapiennych, 

 muszlowych, kwarcowo-wapiennych, wapieni zlepieńcowych, wapieni mszanko- 

 wych i wapieni piaszczystych, piaskowców krzemionkowych i wapiennych oraz 

 piasków. 



Zlepieńce wapienne mają barwę żółtawo-szarą i białą i składają się z bar- 

 dzo drobnych okruchów wapienia białego, mających postać ziarn okrągłych, a 

 także spłaszczonych i wydłużonych, wielkości od 5 do 1 f 2 milimetra. Są one 

 zgoła inne od zlepieńców we właściwem tego słowa znaczeniu. Często do składu 

 zlepieńców wapiennych przyczyniały się jesze bardzo liczne pieńki różnych ga- 

 tunków mszanek, albo też skorupy bardzo małych ślimaków i okruchy skorup 

 różnych mięczaków, z czego, powstały zlepieńce mszankowo-wapienne i zlepieńce 

 muszlowe. Niekiedy zlepieńce wapienne posiadają większą lub mniejszą domiesz- 

 kę ziarn kwarcowych i tworzą odmianę zlepieńców kwarcowo-wapiennych. Le- 

 piszcze we wszystkich powyższych zlepieńcach jest zawsze wapienne i w bardzo 

 małej ilości, przez co zlepieńce te łatwo się rozpadają na piasek. Nakoniec, 

 występują jeszcze śród opisanych zlepieńców skały wapienne, mające niezwykłe 

 wejrzenie, które pod mikroskopem okazują się złożonemi głównie z okruchów 

 skorup mięczaków i z mszanek, spojonych krystalicznym węglanem wapnia. 

 Skały te nazywam wapieniami zlepieńcoioemi pochodzenia zoogenicznego. Wa- 

 pienie zlepieńcowe mają barwę jasno- i żółtawo-szarą, są zwarte i twardością 

 dorównywają wapieniom krystalicznym. 



"Wapienie mszankowe są zbite, popielate, ciemno- i jasno-szare, brudno- 

 żółtawe, a czasem białe, posiadają niekiedy na powierzchni splątane ze sobą 

 rurki wapienne średnicy od 2— i / t milimetra, wewnątrz puste i należące do 

 mszanek Membranipora sp.; takie same lecz pojedyńczo już porozrzucane 

 rurki znajdują się i w samej masie składowej tychże wapieni. Wapienie piasz- 



