26 



DZIAŁ II. GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



Analizowane rudy żelazne, zarówno ze względu na miejscowości, z których 

 pochodzą, jak i na swój skład chemiczny należą do dwu odmiennych grup, które 

 winny być przedstawione oddzielnie. "W" obu grupach rud żelaznych żelazo wy- 

 stępuje w postaci tlenniku. Są to żelaziaki brunatne. 



Jednę odrębną grupę stanowią rudy żelazne wydobywane w kopalniach 

 znajdujących się w okolicach Suchedniowa, Bzina, Mostek, Parszowa i Wielkiej 

 "Wsi pod Wąchockiem. Wszystkie te kopalnie należą do rządu. Z kopalń tych — ■ 

 Hamłodzie leży na północ od Suchedniowa, na lewo od szosy prowadzącej z osady 

 tej do Bzina, Bukowie i Anna — na lewo od szosy prowadzącej z Bzina do 

 Parszowa, Pleśniówka w okolicy Parszowa, nieco odeń na północ, Żarnowa Góra 

 i Jadwiga w pobliżu wielkiego pieca w Mostkach, nieco na wschód, i, nareszcie, 

 Paweł w pobliżu Wielkiej Wsi pod Wysockiem. Wszystkie te kopalnie znajdują 

 się w obrębie zajętym przez formacyą pstrego piaskowca (tryas). 



Pusch zaliczał wszystkie tryasowe rudy żelazne, na których opartą była 

 żywa w swoim czasie działalność wielkich pieców okręgu wschodniego, do kajpru. 

 Rozróżniał on 4 główne ciągi tych rud. Na zasadzie późniejszych badań okazało 

 się, że, w ogólności, tylko 3 i 4 z tych ciągów leżą rzeczywiście w obrębie kaj- 

 pru. Rudy pierwszego ciągu należy zaliczać do formacyi pstrego piaskowca, 

 podczas gdy znowu rudy 4-go ciągu, w części, do jury. Rudy żelazne wydoby- 

 wane w wyżej wymienionych kopalniach, stanowią właśnie ów 1-szy ciąg ,, naj- 

 bardziej na południe wysunięty i najstarszy złożony przeważnie z brunatnych 



żelaziaków" l ). Jednak nie wyłącznie. Znajdująca się bowiem w obrębie formacyi 

 pstrego piaskowca, najbliżej z Hamłodziem sąsiadująca, kopalnia Dalejów dostar- 

 cza ilastego węglanu tlenku żelaza niewątpliwie należącego do formacyi pstrego 

 piaskowca (w skałach towarzyszących tej rudzie znaleziono charakterystyczną 

 dla tej formacyi skamieniałość Myophoria costata), różniącego się jednak znacznie 

 pod pewnemi względami od takichże rud kajprowych. Naprzód nie występuje 

 on ani w postaci płasturów, ani też w postaci kulistej (jako typowy sferosyde- 

 ryt) ; powtóre na wpływy atmosferyczne jest daleko bardziej wytrzymały aniżeli 

 odpowiednie rudy z kajpru, które po wydobyciu ich z wnętrza ziemi trzymają 

 pod dachem gdyż inaczej rozlasowują się na proszek (kop. Osicowa góra pod 

 Stąporkowcem). 



Korzystam ze sposobności, aby przytoczyć tu analizy rudy z Dalejowa: 



C0 2 31,96 28,53 



Innych ciał lotnych 2,58 3,82 

 SiO, 9,45 13,06 



') G. G. Pusch. Geognostiscke Beschreibung von Polen. Część 1, str. 3l8. 



