6 



DZIAŁ III. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



Aposeris foetida Less. 



Koch, Sypop. 11. Germ. et Helvet, II, p. 477; Eeichenbach, Icon. fl. German, 

 et Helvet. XIX tab. MCCCLIV, fig. II; Waldstein et Kiteibel, Descript, et Icon. 

 plant, rariorum Hungariae vol. I, tab. 49; Grenier et Gordon, Florę de France II, 

 p. 291; Willkomm et Lange, Prodr. fl. Hispan. II p. 213; Łapczyński, Pamięta. Fiz. 

 T. I, 1881 r. str. 200; Synonimy: Aposeris foetida Less. (non Cass.J, Hyoseris foe- 

 tida L., Lampsana foetida Scop., L. leontodontoides Scop. 



Korzeń bardzo krótki, niby ugryziony (radix praemorsa); korzonki w kształ- 

 cie grubych nici, barwy blado-czekoladowej, wychodzą, wskutek nieznacznej dłu- 

 gości korzenia głównego, prawie z jednego miejsca w dość znacznej ilości. Liś- 

 cie tylko korzeniowe podługowate, lub podługowato-lancetowate, ogonkowe, po- 

 dzielone poprzecznie na klapki; klapki szeroko lancetowate, nieforemnie trójkątne, 

 czasem 1 — 2 ząbkami opatrzone. "Wzdłuż nerwu środkowego na dolnej po- 

 wierzchni liści znajdują się czasem drobne białe włoski; wogóle liście są gładkie, 

 cienkie i przezroczyste. Z jednego korzenia wychodzi od dwu do pięciu głą- 

 bików; głąbiki z nierozkwitłemi główkami są w górnej części na dół zgięte i za 

 młodu gęstemi białemi szczecinkami pokryte. Po rozkwitnięciu głąbik wynosi 

 od 5 do 7 cali i zwykle bywa prawie zupełnie włosków pozbawiony. Każdy 

 głąbik kończy się tylko jedną główką kwiatową. Kielich zewnętrzny czarno- 

 zielonawy, składa się z 6 — 10 listków; oprócz tego u dołu znajdują się 3 lub 4 

 maleńkie listki. Kwiatków kilkanaście obupłciowych, jednakowych, języczkowych, 

 złocisto-żółtych. Ziarna owalne, na wierzchu nieco zwężone, bez puchu. Osadnik 

 (receptaculum) nagi. 



Aposeris foetida należy do rodziny Compositae — Cichoriaceae i na pierw- 

 szy rzut oka przypomina nieco Taraxacum officinale. 



Koło Mozyrza na Litwie (gub. Mińska) znalazłem Aposeris na wiosnę 

 (21 maja 1893) jeszcze nie zupełnie rozkwitły. Roślina ta rosła w miejscach 

 cienistych między krzakami na pochyłościach pagórków. Przytrafia się nie często. 



"W starych zielnikach, należących do kijowskiego gabinetu botanicznego, 

 odszukałem jeden okaz Aposeris foetida (sub. Lampsana foetida), pochodzący 

 z Krzemieńca na "Wołyniu. 



Aposeris foetida rośnie w Hiszpanii ( nowa Kastylia i Aragonia), w górach 

 Pirenejskich, na alpach Delfinatu i w innych miejscowościach Francyi, w Szwaj- 

 caryi, w północnych "Włoszech, w południowych Niemczech, w Tyrolu, Salzbur- 

 gu, Karyntyi, Styryi, Sławonii, Kroacyi, Banacie, Austryi, "Węgrzech, Hercego- 

 winie, Bośni, Serbii, Siedmiogrodzie, w Gralicyi i w guberniach Królestwa Pol- 

 skiego 1 ). Nie znaleziona jednak w Czechach. 



') W lubelskiem między Zamościem i Tomaszowem (wieś Łabunie), znaleziona przaz 

 pannę M. Hempel. Patrz Łapczyński „Wiadomość o trzech roślinach z rodziny złożonych zna- 

 lezionych w lubelskiem". Pam. Fiz. T, I, str. 200 



