JÓZEK PACZOSKT. PRZYCZYNKI PO ZNAJOMOŚCI FLORY. 



25 



odległości względem siebie. Wskutek tego dla pewnych już odległości szanse 

 owe równają się zeru. Do tego dodać należy, że cwc nasiona muszą upaść nie 

 tylko blizko względem siebie, lecz i w odpowiednich dla wzrostu warunkach. 

 Zbieg tylu okoliczności, ilu potrzeba do wzrostu, kwitnięcia i wydania owoców, 

 tem mniej jest prawdopodobnym, im dalej od granicy zasiągu, co jest zrozumia- 

 łem samo przez się. Pojedynczy osobnik, jeżeli wyrośnie daleko po za obrębem 

 zasiągu, może zakwitnąć, lecz owoców prawdopodobnie nie da. Wskutek tego 

 zginie on marnie, nieokazawszy żadnego wpływu na zwiększenie obrębu zaję- 

 tego przez swój gatunek. Nieraz na wycieczkach znajdujemy pojedyncze okazy 

 takich roślin. Nie były one tam przedtem obserwowane i później prawdopodobnie 

 nikt ich w tej miejscowości nie znajdzie. Z tego wszystkiego wynika, że rozsie- 

 dlenie roślin musi się odbywać bez znaczniejszych przerw, przyczem dany gatu- 

 nek musi walczyć o każdą piędź ziemi, zwiększającą obszar jego zasiągu. Cho- 

 ciaż rozsiedlenie odb} r wa się, jak starałem się to udowodnić, bez przerw, jednak 

 każdemu wiadomo, że nigdy nie obserwujemy zasiągów bez mniej szych lub więk- 

 szych luk. Nie przeczy to jednak wcale wypowiedzianemu prawu, które dotyczy 

 tylko procesu rozsiedlenia. Wszelkie luki są następstwem późniejszego zniszcze- 

 nia danej rośliny na mniejszym lub większym obszarze, czy to przez zmiany 

 geologiczne i klimatyczne, czy przez zmiany fitosoc^ologicznych warunków for- 

 macyi, do której należała owa roślina. 



Teraz powracam do zdania wypowiedzianego przez p. Rehmana. Ponieważ, 

 jak powyżej zaznaczyłem, czarnomorskiego okręgu roślinnego, w znaczeniu ua- 

 danem przez autora, niema, więc pozostaje mi tylko udowodnić, że Hora po- 

 dolska posiada nierównie więcej form zachodnich, niż wschodnich. Oto cały sze- 

 reg gatunków niewątpliwie zachodnich, rosnących przeważnie na Podolu, a także 

 w połudn. części Wołynia i północ. Besarabii. 



Clematis Yitalba L., Anemone narcissiflora L., Adonis Hammea Jacq., Ra- 

 nunculus montanus Willd., Isopyrum thalictroides L., Cimiciiuga tbetida L., Bar- 

 barea praecox R. Br., Arabis Turrita L., Malcolmia africana R. Br., Erysimum 

 odoratum Ehrh., Diplotaxis muralis (L.) Boiss., Lunaria rediYiva L., Aurinia 

 saxatilis Desv., Thlaspi praecox Wulf., Coronopus Ruelli Ali., Rapistrum perenne 

 Ali., Silene Csereii Baumg.. Tilia argentea Desf., Alyssum podolicum Bess., Sta- 

 phylea pinnata L., Sedum boloniense Loisl., Seseli glaucum Jacq., Hedera Helix 

 L., Loranthus enropaeus L., Valerianella Auricula DC, Cephalaria transsilvanica 

 Schrad., Lathyrus Nissolia L., Campanula inultifiora W. K., Galium pedemon- 

 tanum Alb, Doronicum hungaricum Rchb., Inula Conzysa DC, Buphthalmum 

 speciosum Schreb., Achillea compacta Willd., Senecio umbrosus W. K., S. sene- 

 cilis Maxim., Carduus arctoides Willd., Centaurea axillaris Willd., C stereophylla 

 Bess., Aposeris foetida DC, Crepis setosa Hall. fili., Rindera umbellata Benth. 

 et Hook., Yeronica montana L.. Prunella alba Palb, Euphorbia piaty phyllos L., 

 E. epithymoides Jacq., E. dulcis Jacq., E. angulata Jacq., E. salicifolia Host., 

 E. exigua L., Mercurialis ovata Sternb. et Hoppe, Parietaria officinalis L., Orchis 

 globosa L., O. pyramidalis L., Crocus Heufelianus Herbert., C billorus Mili., 



