JÓZEF ETSMOND. STUDYA NAD PIERWOTNIAKA MT. 



105 



W tymże czasie Dendrocometes paradoxus zbadany został przez Wrze- 

 śniowskiego (13), który między innemi wyjaśnił budowę końcowych części ramion 

 tej acynety oraz rozstrzygnął kwesty ą, dotyczącą sposobu karmienia się jej. 

 Prócz tego Wrześniowski odnalazł na skrzelach kiełża nowy gatunek — Epi- 

 stylis Steinii. 



Dalsze poszukiwania w tym kierunku podjęte zostały przez R. Hertwiga, 

 L. Piątego oraz A. Brauera. 



R. Hertwig (11) szczegółowo zbadał budowę ciała spirochony, prostując 

 wiele błędnych spostrzeżeń Steina, dotyczących dość skomplikowanego aparatu 

 jądrowego. 



L. Platę (20) opisał wyczerpująco budowę ciała Dendrocometes parado- 

 xus i Lagenophrys ampulla; podał przytem wielce interesujące szczegóły 

 przebiegu konjugacyi, zaobserwowanej u Spirochona gemmipara. 



A. Brauer (19) na zasadzie spostrzeżeń nad osobliwością układu włókien 

 „kurczliwych^" w ciele wirczyków, podał między innemi niektóre szczegóły, od- 

 noszące się do Epistylis Steinii, opisanego przez Wrześnio wskiego. 



Ogólne zainteresowanie się osobliwością budowy Dendrocometes para- 

 doxus odbiło się również w wielu innych pracach, a nadewszystko w pracach 

 Fraiponta (1 4) i Maupasa (18), gdzie znajdujemy wiele szczegółów, dotyczących 

 wewnętrznej budowy ramion tej acynety. 



a) Materyał. Pomimo usiłowań, skierowanych w celu zestawienia wyni- 

 ków badań nad wymoczkami ektopasorzytnymi różnj-ch gatunków Gammarus, 

 prócz zwykłego Gammarus pulex, nie znalazłem w okolicach Warszawy ża- 

 dnego innego gatunku, z wyjątkiem pewnej odmiany, odznaczającej się lekkiem 

 fioletowem zabarwieniem zewnętrznej powłoki ciała, a zwłaszcza obwódek list- 

 ków skrzelowych. Zresztą zwykły kiełż zdrojowy jest dość pospolity prawie we 

 wszystkich strumieniach, jeżeli tylko one posiadają czystą, bieżącą wodę źródlaną 

 i daje się poławiać do późnej jesieni. Z miejscowości, gdzie można liczyć na 

 obfity połów tego skorupiaka, należ} r przedewszystkiem wymienić Wierzbno (fol- 

 wark, położony za rogatką Belwederską; w ogrodzie znajduje się stały struinyk 

 z wodą źródlaną, obfitującą w kiełże), okolice Bielan (nadewszystko strumienie, 

 znajdujące się w pobliżu Wisty, oraz kanał, połączony ze studnią, znajdującą się 

 tuż niedaleko klasztoru) '), wreszcie znaczną ilość będących w mowie skorupia- 

 ków można poławiać w strumieniach, znajdujących się w Kamionce, pod Gro- 

 chowem. 



Wypada nadmienić, że kiełże, zebrane w ciągu lata, a umieszczone w akwa- 

 ryum wśród temperatury pokojowej, przekraczającej 13° R., wkrótce zdychają; 

 nie zaradza temu nawet częsta zmiana wody. Natomiast wybornie trzymają się 

 wśród temperatttry 9" — 13° R., zwłaszcza jeżeli wraz z nieustannym dopływem 



') W studni zarówno jak i w kanale napotykałem znaczną ilość wyżej wspomnianej 

 ximiany. 



