106 



DZIAŁ HI. BOTANIKA. I ZOOLOGIA. 



świeżej wody z kranu urządzić odpływ za pomocą rurki syfonowej, której koniec 

 (znajdujący się w akwaryum) zasłonięty został za pomocą gęstego muślinu. 



Rozpatrując pojedyncze części ciała kiełży, zebranych z różnych miejsco- 

 wości, znalazłem następujące gatunki ektopasorzytów : 



a) z rzędu Suctoria: Rhyncheta Gammari (nov. sp.), Dendrocome- 

 tes paradoxus St., Stylocometes digitata St. i Trichophrya sp. 



b) z rzędu Ciliata: Spirochona gemmipara St., Lagenophrys am- 

 pulla St., Epistylis Steinii Wrz., Zoothamnium parasiticum St., Epi- 

 stylis rhabdostyla n. sp., oraz Vorticella nebulifera Ehr. 



Zatem, z wyjątkiem Lagenophrys nassa, Opalina branchiarum x ), 

 Podophrya Cyclopum i Spirochona Schentenii, udało mi się obserwować 

 wszystkie gatunki, opisane w swoim czasie przez Steina, a oprócz tego Episty- 

 lis Steinii, opisany przez Wrześniewskiego i nowy gatunek — Rhyncheta 

 Gammari. Stylocometes digitata St. obserwowałem tylko na dwu osobni- 

 kach, przytem wśród okoliczności najmniej stosownych do mikroskopowego ba- 

 dania; to też nie byłem w stanie zrobić szczegółowych spostrzeżeń i to mnie 

 wstrzymuje od podawania opisu. Dla tej samej również przyczyny nie mogłem 

 zbadać szczegółowo budowy ciała jednego z gatunków Trichophrya, trafił mi 

 się bowiem tylko jeden egzemplarz, zaobserwowany na powierzchni listka skrze- 

 lowego (Tab. II, f. I, Tr.). 



Należy dodać, iż Dendrocometes paradoxus, Lagenophrys ampulla 

 i Spirochona gemmipara były napotykane przezemnie wyłącznie na kiełżach, 

 pochodzących z Bielan (z kanału i studni), podczas gdy resztę gatunków obser- 

 wowałem na kiełżach z każdej innej miejscowości. 



W sąsiedztwie z powyżej wyszczególnionemi ektopasorzytami dość często 

 napotykałem jeden z pospolitych gatunków wirczyka (Vorticella nebulifera); 

 widywałem go przyrośniętego do różnych części ciała. Ponieważ wymoczek ten 

 przyrasta również i do innych ciał, przeto nie może być rozpatrywanym jako 

 ektopasorzyt we właściwem znaczeniu, a tern mniej jako charakterystyczny ekto- 

 pasorzyt kiełża. 



Większą część wyliczonych poprzednio wymoczków ektopasorzytnych na- 

 potkać można głównie na listkach skrzelowych, które też należy uprzednio po- 

 odry wać ostrożnie od ciała za pomocą cienkiego pincetu. Na powierzchni takiego 

 listka udaje się niekiedy obserwować jednocześnie kilka gatunków w rozmaitej 

 ilości egzemplarzy. 



b) Wskazówki techniczne. Techniczna strona badania już choćby przez to 

 jest znacznie ułatwioną, że mające uledz obserwacyi wymoczki ektopasorzytne, 

 w ten lub ów sposób są przyczepione do podłoża, podczas gdy obserwacye nad 

 swobodnie żyjącemi wymoczkami, ze względu na nadzwyczajną ich ruchliwość, 



') Wydaje się wielce prawdopodobnem, ii za Opalina branchiarum Stein poczyty 

 wał jaja wrotków (Philodina roseola), dość często napotykane na skrzelach kielźów. 



