JÓZEF EISM0ND. STUDYA NAD PIERWOTNIAKAMI. 



135 



równo R. Hertwig jak i Platę uważają za właściwe jądra uboczne (Nebenker- 

 ne, Paranuclei). 



Stein (3, 4) nie wspomina o nich ani jednem słowem. Pierwszy podał wia- 

 domość o tych utworach R. Hertwig, określając je jako ciałka silnie załamujące 

 śiciatlo, zupełnie jednolite (homogen), nie mające określonego miejsca w proto- 

 phizmie, wreszcie nie występująee w stałej liczbie, bo od 1 — 3. Niezmiernie wa- 

 żną była wiadomość, podana przez tegoż badacza, że podczas dzielenia się jądra 

 przy pączkowaniu dzielą się również i powyższe ciałka, wskutek tego tworzący 

 się pączek otrzymuje wraz z połówką jądra odpowiednią ilość części, pochodzą- 

 cych od podziału będących w mowie ciałek. Rysunki, jakie podaje R. Hertwig, 

 zdawałoby się, usuwają wszelką wątpliwość co do natury tych utworów. Istotnie, 

 możność samodzielnego dzielenia się towarzyszącego dzieleniu się jądra, niewąt- 

 pliwie świadczyłaby o tern, że mamy do czynienia z litworami, odpowiadające- 

 mi jądrom ubocznym innych wymoczków — wniosek, do którego też przyszedł 

 wspomniany autor. Spostrzeżenia R. Hertwiga zostały w następstwie stwier- 

 dzone i uzupełnione przez Piątego, który również zauważył, że liczba będących 

 w mowie ciałek nie jest stałą (wahając się w granicach 1 — 4), a oprócz tego 

 wykazał, że nie są one jednolite, ponieważ w skład ich wchodzą dwie różnoro- 

 dne substancye: jedna, która barwi się od safraniny i druga, która pozostaje 

 niezabarwioną; wskutek tego ciałko takie przypomina budowę właściwego jądra. 

 Przyjmując w zasadzie pogląd R. Hertwiga, Platę dostrzega w tych ciałkach na- 

 turę jądra. Wydaje się jednak niezmiernie dziwną niekonsekwencya tego autora, 

 ponieważ powinienby on uznać za jądra uboczne i t. zw. Ti nk tinnkórper, 

 które odkrył u Den drocometes paradoxus, używając w tym celu tych sa- 

 mych barwników jądrowych. Wprawdzie wspomina on o tern, że przez dłuższy 

 czas skłonnym był uważać je za jądra uboczne, lecz wnet zarzucił tę myśl, 

 skoro przekonał się, że niekiedy może ich nie być wcale, a powtóre, że nie dzielą 

 się i nie ulegają zmianom podczas konjugacyi. Dla takich powodów, istotnie, 

 należało namyśleć się poważnie nad tern, czy uważać je za jądra uboczne, czy 

 nie? Pozwolę sobie jednak na jednę uwagę. Przypuszczając, że ciałka te mogą 

 być. co najwyżej: „ais eigenartige Producte des Stof fwechsels anzuse- 

 hen u , ponieważ „nie Thei lungsfigur en. S pindelbildungen oder iinliche 

 veriinderungen... aufweisen" Platę podaje między innemi następujące szcze- 

 góły: „In seltenen Fallen hingegen nehmen sie eine wurst fórmige, 

 unregelmitssig langliche Gestalt an und erreichen dann auch eine 

 betrachtliche Grosse". Otóż, przytaczając powyższe słowa, zauważę, że sto- 

 sują się one w zupełności i do ubocznych jąder spirochony, te ostatnie bowiem 

 oprócz występujących niekiedy nieco wydłużonych kształtów, na podobieństwo 

 przecinka, lub (co daje się obserwować tylko w rzadkich wypadkach) zlekka 

 przewężonego nieforemnego hantla '), również nie okazują ani figur dzielenia 



') R. H <rt>vig prawdopodobnie tylko na zasadzie tego rodzaju kształtów powziął przekonanie, 

 że są one wyrazem procesu dzielenia się. 



