140 



DZIAŁ III. BOTANIKA I ZOOLOGIA . 



u Stentora), lub też bez tego rodzaju łączności. Jedyne jądro uboczne stale wy- 

 stępuje w jednem miejscu, a mianowicie w przednim zwężonym końcu ciała, 

 tuż u podstawy organu perystomalnego, w pobliżu przedsionka; występuje ono 

 w postaci prawie jednobtej (drobno piankowatej) masy, tworzącej mniej więcej 

 kuliste, silnie błyszczące ciało, pozostające w bliższej lub dalszej odległości od 

 przedniego końca jądra. Po zabarwieniu elekcyjnem przedstawia wygląd typo- 

 wego węzła atrakcyjnego, zawierając nadto wewnątrz barwiące się elekcyjnie 

 ciałka, które tworzą tu zazwyczaj luźnie skupioną masę środkową — t. zw. ciałko 

 środkowe, mające wszelkie pozory właściwych ciałek środkowych, zalegających 

 w podobnych utworach u innych wymoczków (ob. Tab. V, f. 43, mn). 



6. Epistylis rhabdostt/la n. sp. 

 (Epistylis crassistylis Stein) ? 



Tab. HI, ff. 22, 23. 



W celu odszukania gatunku Lagenophrys nassa uważnie rozpatrywałem 

 odrywane od kiełżów kończyny, uwzględniając zarówno młodociane, jakoteż 

 i dorosłe osobniki tych raków. Pomimo wielokrotnie ponawianych poszukiwań 

 w tym kierunku, nie zdarzyło mi się ani razu obserwować wyżej wspomnianego 

 gatunku; natomiast dostrzegałem nadzwyczajne mnóstwo drobnych wirczyków, 

 które na powierzchni kończyn, zwłaszcza między szczecinami, tworzyły niekiedy 

 nader gęste zarośla. Przy bliższem nieco rozpatrywaniu, wkrótce przekonałem 

 się, że mam przed sobą jakiś gatunek Epistylis, którego określenie nastręczało 

 na razie wiele trudności, a okoliczność ta zniewoliła mnie do zwrócenia nań 

 baczniejszej uwagi i bliższego zbadania budowy ciała i szypułki. 



Najczęściej widywałem egzemplarze pojedyńcze (ob. Tab. III, f. 23); kolo- 

 nialne trafiały się stosunkowo rzadziej, częściej zaś kolonie bbźniacze, t. j. skła- 

 dające się z dwu osobników (ob. Tab. III, f. 22). Wypadki, w których na 

 tysiące obserwowanych przeżeranie egzemplarzy, widziałem kolonie, złożone z 3-ch 

 lub 4-ch osobników, mogę zaliczyć do nader rzadkich. 



Ciało bardzo wydłużone i stopniowo zwężające się ku podstawie, przez co 

 ogólny kształt niczem się nie różni od kształtów, właściwych gatunkom: Ep. 

 nympharum Eng. lub Ep. digitalis Ehr. i wielu innym. Kutykula — zupeł- 

 nie gładka i stosunkowo gruba. Ogólna kurczliwość ciała — nieznaczna. 



Organ perystomalny posiada w przecięciu optycznem kształt typowej tarczki, 

 zaopatrzonej okółkiem długich rzęs i osadzonej na stosunkowo wysokim słupku. 

 Podwójny szereg rzęs perystomalnych, tworzący na brzegach tarczki migawko- 

 wej pozornie zamknięty okółek, posiada w istocie układ śrubowo-spiralny (ob. 

 Tab. III, f. 26) i podobnież, jak u większości wirczyków, od końca gębowego do 

 przeciwległego robi 1 '/ 2 skrętu. Wierzchołek tarczki migawkowej — czubaty. 

 Kołnierzykowate zdwojenie perystomalne — nadzwyczaj wysokie; przy wciąga- 



