178 



DZ1AL IIT. BOTANIKA I ZOOLOGIA . 



samo stosowano i do moner, sądząc, że one stanowią nie pierwotne organizmy 

 lecz raczej gołe jądra komórkowe. 



Obok powyższych poglądów, powstała jeszcze hypoteza Altmanna ogólnie 

 znana. Podług niej bakterye mają odpowiadać opisywanym wyżej ziarenkom 

 (granula) komórek w takim stopniu, jak naprz. organizmy jednokomórkowe 

 odpowiadają komórkom tkankowców. Z tego też punktu widzenia Altmann i jego 

 szkoła dopatrują się punktu wyjścia syntezy morfologicznej w bakteryalnym or- 

 ganizmie i, co za tern idzie, — uważają organizm bakteryalny za właściwą je- 

 dnostkę życiotwórczą (Bioblast). 



Przyczyną tych tak różnorodnych poglądów na naturę bakteryj było nie- 

 dość dokładne wniknięcie w szczegóły budowy ich ciała, z powodu uprzedzenia 

 się co do prostoty tegoż. Pierwsze usiłowania, skierowane w celu szczegółowego 

 zbadania własności morfologicznych drobnoustrojów bakteryalnych, datują się 

 zaledwie od paru lat, bo od czasu ukazania się pracy Butschlego (29), ogłoszo- 

 nej w r. 1890. Jakkolwiek przedtem już, dzięki poszukiwaniom Babesa i Ernsta, 

 wykryto niektóre szczegóły, dotyczące różnych ziaren, były to jednak spostrze- 

 żenia zbyt dorywcze, aby mogły wywrzeć decydujący wpływ na ogólnie przyjęyt 

 pogląd, że bakterye są istotami bezjądrowemi. Właściwym pionierem, który wy- 

 tknął drogę do dalszych badań i uchylił nieco zasłonę, okrywającą mikroorgani- 

 zmy, jest bezwątpienia Biitschli. Badacz ten, biorąc za punkt wyjścia bakterj^e 

 siarkowe, jako to: Chromatium Okeniii, Ophidomonas i inne, wykrył 

 w rzekomym plassonie ich budowę, odpowiadającą w zupełności budowie proto- 

 plazmy zwykłych komórek. Nadto dostrzegł on w ciele dwie wyróżnione części: 

 zewnętrzną, odpowiadającą protoplazmatycznemu ciału komórek, oraz wewnętrzną, 

 która barwi się nieco intensywniej i odpowiada jądru. Ze wszystkich szczegółów, 

 jakie przytacza Biitschli w powyżej cytowanej pracy, wielce interesuj ącemi oka- 

 zały się dane, dotyczące jądra, w którem zapomocą t. zw. barwników jądrowych 

 odkrył ziarna, zdradzające naturę nukleiny jąder zwykłych komórek tkanko- 

 wych. 



"Wkrótce po ogłoszeniu spostrzeżeń Butschlego coraz więcej przybywało do- 

 wodów, że mikroorganizmy są skończonemi komórkami. Najbardziej przekony- 

 wające świadectwa w tym względzie złożył niedawno Mitrofanow (60). Prostu- 

 jąc niektóre błędne szczegóły, podane przez Butschlego, stwierdził on w ciele 

 bakteryj utwory, nawet zewnętrzną postacią przypominające jądra zwykłych ko- 

 mórek i ustrojów jednokomórkowych. Mitrofanow, między innemi, przytacza oko- 

 liczność, że dość często na jednym i tym samym preparacie obserwował egzem- 

 plarze Chromatium obok małych pełzaków, nie widząc najmniejszej różnicy, 

 między jądrami jednych i drugich (ob. 38, str. 28, Tab. II, ff. 9, 10). Oprócz tego, 

 dzięki zastosowaniu barwienia za życia zapomocą błękitu metylenowego, Mitro- 

 fanow zdołał wyśledzić szereg przeobrażeń, którym ulega jądro bakteryj, a nie- 

 zależnie od tego w rusztowaniu protoplazmatycznem piankowatem wykrył zia- 

 renka, będące wytworami tegoż samego cyklu procesów biochemicznych, który 



