J90 



DZIAŁ III. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



hypotezą o komórce, jako o kolonii bioblastów ziarnkowatych, spojonych neu- 

 tralną rnasą bezkształtną, wygłosił był zdanie, że siatkowate rusztowania, zale- 

 gające w protoplazmie, są tylko obrazem owej masy bezkształtnej, która jakoby 

 odpowiada galaretowatej substancyi zooglealnej, a którą możnaby odróżniać jako 

 substancyą międzyziarenkową (Intergranulare Substanz). Jednakowoż po 

 upływie lat kilku tenże autor ogłosił krótki referat na 6-em posiedzeniu Towa- 

 rzystwa anatomów w Wiedniu (94), w którym, komunikując o rezultatach dal- 

 szych swych poszukiwań, podaje, że i owa substancyą międzyziarenkowa (resp. 

 rusztowanie protoplazmatyczne) składa się z drobniutkich ziarenek; a następnie 

 dochodzi do wniosku, że należy ją uważać za... istotną część składową (der 

 wesentliche Bestandtheil). Wobec tej roli, jaką odegrała a i odgrywa jeszcze 

 w cytologii hypotezą pomienionego autora, pozwolę sobie przytoczyć tu jego 

 własne słowa: „Hierbei lasst sich in einer grossen Zahl von Fallen 

 die Substanz des intergr anular en Netzes in feine Granula auflo- 

 sen, die entweder sich rundlich und unabhangig zu einander zei- 

 gen oder reihenweise ais Fila angeordnet sind. Die in Maschen 

 des Netzes liegenden grósseren Granula nehmen ihren Ursprung 

 von der kleineren der N e tz sub s t anz , indem sie durch eigene vi- 

 tale Assimilation verschiedener Stoff e in sich anhaufen und wach- 

 sen und ihre Vitalitat hierbei abschwachen. Im Zellkórper ist 

 also das intergranulare Netz der wesentliche Bestandtheil, die 

 Matrix des iibrigen; es bildet mit der Anhaufung seiner Substanz, 

 wie sich gewohnlich um den Kern herum noch findet, das soge- 

 nannte intacte Protoplasma den embryonalen Protoplasmarest". 

 Identyczne stosunki odnajduje Altmann i w obrębie jądra, mówiąc: „Ueber- 

 tragt man dies auf den Zellkern, so wird auch hier das intergra- 

 nulare Netz den wesentlichen Bestandtheil desselben bilden: auch 

 hier diirfte die Substanz des Netzes nicht homogen sein, sondern 

 sich ebenfals aus kleineren El e m en t ar kó r p er chen Zusammenset- 

 zen, wahrend die in den Maschen (resp. w soku jądrowym) eingela- 

 gerte Granula auch hier Assimilationsorgane mit noch unbekann- 

 ter Function vorstellen". Wniosek ten dziwnym trafem przeczy tendencyi 

 zasadniczej samego autora. Jestto okoliczność, która wkrótce wywołała słuszne 

 zarzuty ze strony Roux. 



W istocie, z tego co mówi Altmann, wystarcza jedno zdanie: „Im Zell- 

 kórper ist also das intergranulare Netz der wasentliche Bestand- 

 theil, die Matrix des iibrigen" etc. Jeżeli rozważymy je dokładniej i weź- 

 miemy pod uwagę to, co tenże autor mówi o pochodzeniu ziarenek („Die in 

 Maschen des Netzes liegenden grósseren Granula nehmen ihren Ur- 

 sprung von den kleineren der Netzsub sta nz" etc), wnet zobaczymy, że 

 dowodzi to właściwie tego, co zaznaczyłem już wyżej, wykazując analogią 

 między rusztowaniem protoplazmy (resp. matrix) a rusztowaniem olejowem 



