196 



DZIAŁ m. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



efekt jakiejś „włóknistości", rysowano je jednak do tego stopnia konkretnie, że 

 ktoś, nie mający możności bezpośredniego widzenia figur karyokinezy, istotnie 

 byłby gotów uwierzyć, że z węzłów atrakcyjnych rozchodzą się istne promienie, 

 złożone z nitek; a „włókna" wrzeciona łączą chromosomy ze środkowem ciał- 

 kiem węzła atrakcyjnego na podobieństwo naprężonych strun. To samo stoso- 

 wało się i do „włókien" łączących przez pewien czas chromosomy siostrzanych 

 jąder. Oprócz tego nie brakło usiłowań skierowanych w celu określenia ilości 

 achromatynowych „nitek", a zwłaszcza tych, które tworzą t. z w. wrzeciona. 

 Jeszcze nie tak dawno wielu badaczy, a między innymi Rabl (42), wielce zasłu- 

 żony pionier na polu cytologii, sądzili właśnie, że ilość achromatynowych „ni- 

 tek" wrzeciona odpowiada liczbie chromosom, t. j. że każda pętlica chromaty- 

 nowa łączy się z odpowiednią „nicią" achromatynową, a końce całej ich wiązki 

 schodzą się w jednym punkcie, gdzie wykryto niebawem t. z w. ciałko środkowe 

 (centro som a). Atoli nieco później tenże badacz przekonał się, żi podobny 

 schemat nie da się pogodzić z rzeczywistością; zauważył on bowiem (43), że 

 u salamandry ilość achromatynowych „nitek", łączących jeden z końcowych 

 punktów wrzeciona z jedną tylko pętlicą chromatynową, już dochodzi conajmniej 

 do 16 — 20. Ztąd wypadałoby, że w skład całego wrzeciona wchodzi kilka set 

 takich nitek (u salamandry liczba ich wynosiłaby przeszło 800). Powyższe szczegóły 

 przytaczam umyślnie dlatego, aby wskazać, jak głęboko sięgało przeświadczenie 

 o preformowanym charakterze będących w mowie utworów. Nadto Rabl podał był 

 wiadomość, że nitki wrzeciona w czasie stadyów poprzedzających t. zw. gwiazdę 

 macierzystą (Mutterstern) zazwyczaj są pozginane „nach einfacher oder 

 mehrfacher Krummung" (43, str. 32) i w tern powikłaniu nie mogą być 

 należycie odróżniane; występują one wyraźnie dopiero po wyprostowaniu się, 

 gdy zginie t. zw. błonka jądrowa i gdy zjawi się na widowni wzór — gwiazda - 

 macierzysta, oraz ściśle związane z nią wrzeciono achromatynowe. 



Oto co mówi pomieniony autor o dalszym losie tych włókien: „Ich kann 

 nicht zweifeln daran, dass die Spindelfasern geformte Gebilde 

 sind. Ais solche konnen sie aber beim Uebergange des Tochter- 

 knanels zur Ruhe nicht einfach zu Grunde gehen; sie konnen 

 nur undeutlich werden, und dies wird alsbald eintreten, wenn sie 

 ihren geradliniegen Verlauf aufgeben; aber sich auflósen und 

 auseinanderfliessen, um dann beim Eintritt einer neuen Thei- 

 lung abermals neu zu entstehen... Die Gresammtorganisation also 

 des jungen Kernes, wie sie sich im Tochterstern und zum Theil 

 noch im Tochterknanel zu erkennen giebt, auch in der Ruhe per- 

 sistiert. Die Ganze Figur ist gegen das Polkorper chen centriert" 

 (43, str. 24). To samo stosuje Rabl i do owych promieni, które również scho- 

 dzą się w ciałku środkowem, lecz nie przyjmują udziału w formowaniu wrze- 

 ciona. Przytoczę tu dla całości odpowiedni ustęp z powyżej zatytowanej pracy: 

 „Bei der Theilung treten die Strahlungen auch im Zelleibe, auch 

 diese hat man haufig ais den Ausdruck von Strómungen aufge- 



