200 



DZIAŁ m. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



Co powoduje jednak te czasowe a zarazem miejscowe konfiguracye w rusz- 

 towaniu piankowatem zarodzi podczas karyokinezy ? — powrócimy do tej kwe- 

 styi w następstwie. 



3. Jądro. 



Utwór ten, poczytywany jednogłośnie za istotny organ komórki, — organ, 

 który podług hypotezy Haeckla (83) miał powstać w filogenii przez zróżnicowa- 

 nie się plassonu, pomimo badań szczegółowych natury morfologicznej i fizyolo- 

 gicznej, do dziś dnia osłoniętym jest pomroką. Ze szczegółów, jakie zdołano 

 ujawnić przez obserwacyą, a poczęści na drodze doświadczalnej (ob. 79, 81, 82), 

 prócz pewnych domysłów, ż któremi łączą się pojęcia współczesne o dzie- 

 dziczności, niepodobna sformułować żadnej teoryi ściśle określonej. Co dotyczę 

 budowy, ta ostatnia została zbadaną w tej mierze, co i budowa protoplazmy. 

 W tym względzie zaznaczyć należy, że ogół badaczy dopatruje się w jądrze 

 tego samego schematu budowy, jaki posiada i protoplazma. Zatem, jedni wi- 

 dzą w jądrze budowę siatkowatą lub włókienkowatą, idąc w ślady Fromanna 

 i Flemniinga, inni wraz z Altmannem (94) widzą i tutaj osławione granula, 

 uważając je za czynnik zasadniczy budowy; tymczasem Butschli przypisuje ją- 

 drom takąż samą cechę piankowatości, jaką widział i poza ich obrębem. Zatem 

 w budowie jądra mają zachodzić też same stosunki, co i w protoplazmie. 



Pominąwszy zasady, głoszone przez Altmanna, a które streszczają się 

 w przytoczonej już poprzednio cytacie, wyjętej z jednej z ostatnich prac jego 

 (94, str. 222), zwrócimy się tylko do tych danych, które zostały otrzymane 

 w drodze badań bardziej przedmiotowych. Otóż na wstępie wypada zaznaczyć, 

 że z wyjątkiem bakteryj, niektórych wodorostów i grzybów, gdzie jądro wystę- 

 puje niekiedy z pewnemi odrębnemi cechami syntezy morfologicznej, co też 

 wykazali Butschli (29) i Mitrofanow (60), we wszystkich inn3 T ch wypadkach — 

 mutatis mutandis przedstawia jeden i ten sam schemat morfologiczny i fizyo- 

 logiczny. 



Różni autorowie jednomyślnie wyliczają szereg czynników, wchodzących 

 w skład jądra. Czynniki te są następujące: nukleina v. chromatyna, linina, sok 

 jądrowy v. paralinina v. achromatyna, paranukleina v. pyrenina, wreszcie amfi- 



pyrenina. 



Powyżej wymienione czynniki, rozpatrywane zazwyczaj jako „suhsłancye 

 jądrowe 1 *, przyjęto uważać za czynniki morfologiczne. Tak więc linina jest to 

 pojęcie substancyi, która tworzy w jądrze jednociągłe rusztowanie piankowate 

 („Kerngerust", „Nucleo- kyaloplasma", „Parachrom atin"), jakie widzie- 

 liśmy i w cjtoplazmie. 



Sok jądrowy v. nucleochylema — substaneya wodnista, wypełniająca 

 jamki rusztowania lininowego i tworząca, wraz z poprzednią substancyą tegoż, 

 zasadniczą masę jądra. 



