WST Ę P. 



Opracowanie źródłowe całokształtu klimatu Polski wraz z stosownym atlasem wy- 

 maga niezbędnie uprzedniego i gruntownego zbadania przebiegu poszczególnych czyn- 

 ników, składających ten klimat. Wśród tych elementów badanie rozkładu ciśnień oraz 

 ich zmian miesięcznych i rocznych ma jaknajbardziej podstawowe znaczenie. 



Dążąc do wypełnienia dotkliwej luki, jaką dla całego szeregu pytań z dziedziny 

 meteorologji czystej i stosowanej przedstawiał brak izobar Polski, zająłem się badaniem 

 stosunków ciśnień w połowie roku 1915-go bezpośrednio po ukończeniu większej pra- 

 cy „O temperaturze powietrza w Polsce", wydanej w tym czasie wraz z p. St. Kosiń- 

 ską. Gdy jednak w dziele o temperaturze mogłem był ograniczyć się tylko do Pol- 

 ski, to dla należytego wystudjowania rozkładu ciśnień musiałem rozszerzyć zakres ba- 

 dań początkowo do Europy, a wreszcie i do całej kuli ziemskiej. 



Książkę niniejszą przygotowałem w okresie dwuletnim, wyłącznie pracy tej po- 

 święconym. Że jednak udało mi się rzecz całą w tak szybkim stosunkowo czasie ukoń- 

 czyć, zawdzięczam to pomocy szeregu osób, którym powierzyłem wykonanie prostszych 

 obliczeń, sprawdzań i wykresów. Zwłaszcza cenną mi była w tym względzie pomoc 

 pp. I. Kośmińskiej i A. Sztokdrejerówny; wykonanie zaś szeregu konturów i map za- 

 wdzięczam stałej i umiejętnej pomocy p. I. Kowalskiego. 



Pozatem skorzystałem z uprzednio już wykonanych przez p. Feliksa Piotrowskie- 

 go redukcyj 33 stacyj, położonych przeważnie w Polsce. Rezultaty tych redukcyj ogło- 

 szone zostały w t. XXI „Wiadomości Matematycznych", przyczem stacye, samodzielnie 

 przez p. Piotrowskiego redukowane, zostały w tekście pracy niniejszej (a mianowicie 

 w Tab. XXIV, podającej ciśnienie średnie dla 880 stacyj w Europie) specjalnie odzna- 

 czone. 



Publikacya niniejsza składa się z siedmiu rozdziałów, z których pierwszy poświę- 

 cony jest zmianom dobowym ciśnienia w Polsce. Rozdział drugi omawia obserwacye 

 długoletnie na ziemiach polskich według danych dla Warszawy (od r. 1779), Krakowa 

 (od r. 1826) oraz Lwowa, Rygi, Królewca, Wrocławia i Mikołajowa nad Bohem (od 

 r. 1851). W rozdziale trzecim podane są redukeye ciśnień do poziomu morza, a w roz- 

 dziale czwartym odchylenia w wartościach ciśnień średnich dla Polski (1886/1910) 

 i dla Europy (1851/1900). 



Rozdział piąty poświęcony jest wartościom średnim i przebiegowi rocznemu ciś- 

 nienia dla 880 stacyj w Europie dla okresu pięćdziesięcioletniego od r. 1851 do r. 1900. 

 W rozdziale szóstym przedstawiona jest zmienność średnia ciśnienia powietrza w Eu- 

 ropie i na kuli ziemskiej, a w rozdziale siódmym czynniki korelacyjne w przebiegu 

 ciśnień i temperatur średnich miesięcznych. Wreszcie w specjalnym dodatku podane 

 są wartości ciśnień średnich oraz wymiana mas powietrznych na kuli ziemskiej. 



Do dzieła niniejszego dodane jest ogółem 54 map, z których 39 zawiera izoba- 

 ry miesięczne i roczne osobno dla Polski, dla Europy i dla kuli ziemskiej. 



Warszawa, w maju 1197 r. 



Wl. Gorczyński. 



