13 



ROZDZIAŁ II. 



O obserwacyach długoletnich nad ciśnieniem powietrza 



w Polsce. 



§ 5. Uwagi ogólne. 



Na terytoryum przez nas rozpalrywanem i obejmującem koło 1.000.000 km-, 

 istnieje siedem miejscowości (Warszawa, Kraków, Lwów, Ryga, Królewiec, Wrocław 

 i Mikołajów nad Bohem) posiadających obserwacye barometryczne dostatecznie jedno- 

 rodne i prowadzone bez przerwy przynajmniej od r. 1851. Prócz powyższych pun- 

 któw także i na paru innych stacyach (jak Racibórz, Poznań, Czerniowce, Mitawa, 

 Gdańsk-Nowy Port, Tylża, Kłajpeda, Kłusy, Wilno i Horki) prowadzone były obser- 

 wacye barometryczne od połowy XIX wieku lub nawet wcześniej; odnośne serye są 

 jednak niejednorodne, mało porównywalne i wykazują często większe przerwy. 



Od r. 1871 dobre i pełne serye danych barometrycznych posiada Dorpat, Win- 

 dawa, Wilno, Puławy, Tarnopol, Horki, Kijów i Odessa. 



§ 6. Wartości średnie ciśnienia w Warszawie (1779—1910). 



Od grudnia 1825 r. posiada Warszawa nieprzerwaną i jednorodną seryę dostrze- 

 żeń barometrycznych, dokonywanych w gmachu Obserwatoryum Astronomicznego przy 

 Ogrodzie Botanicznym. Od końca 1825 r. obserwowano w Warszawie o 6 h a , 12-ej 

 w południe i o 6pj od czerwca 1836 r. notowania dokonywane były cztery razy dzien- 

 nie, a mianowicie o 4$, 10a, 4p i 10 p '. Od stycznia 1840 r. prowadzono dostrzeżenia 

 o 6a, 10a, 4p i 10p; wreszcie od stycznia 1870 r. przyjęto za godziny obserwacyjne 

 dotychczasowe terminy 7 a , lp i 9 P ' stale odtąd zachowywane. 



Przed r. 1825 notowania stanu barometru w Warszawie prowadzone były na 

 tarasie Zamku przez Karola Bystrzyckiego, astronoma nadwornego przy królu Polskim 

 Stanisławie Auguście, a następnie przez Antoniego Magiera, profesora 

 lyceum w Warszawie, który obserwował w domu prywatnym przy ulicy Piwnej. 

 W tomie I i II „Pamiętnika Fizyograficznego" podane zostały przez J. Kowalczyka 

 wartości średnie ciśnienia barometrycznego w Warszawie nie tylko dla Obserwatoryum 

 (1826 — 1880), ale także i dla seryj Bystrzyckiego (1779— 1799) i Magiera 

 (1801 — 1828). 



W t. II „Pamiętnika Fizyograficznego" podaje J. Kowalczyk następujące wia- 

 domości o spostrzeżeniach barometrycznych w Obserwatoryum Warszawskiem. 

 „Do spostrzeżeń używano jednego z trzech barometrów Fortin'a, będących własnością 

 Obserwatoryum; wyznaczenie względnych ich poprawek uskuteczniano dosyć często; 

 porównanie też z barometrami normalnymi innych stacyj meteorologicznych nie było 

 zaniedbywane. Noniusze dozwalają odczytywać 0,02 milimetra. Obok innych narzędzi 

 są także barometry umieszczone na drugiem piętrze Obserwatoryum w wysokości 



