33 



f i f— prężności pary wodnej lub t. zvv. wilgotności bezwzględne w mm obserwowane 



w tymże czasie w powyższych punktach. 

 T — temperatura przeciętna słupa atmosferycznego pomiędzy tymi dwoma punktami. 

 z — szerokość geograficzna danej miejscowości i R — promień ziemski. 



We wzorze (5) rozróżnić możemy pięć czynników, które rozpatrzymy oddzielnie. 



P' 



1) Czynnik Aj log vulg - przedstawia wyraz zasadniczy i daje zarazem pierwsze 



przybliżenie. A l równa się powyżej wzmiankowanej stałej barometrycznej A — 7991, 

 pomnożonej przez moduł logarytmów dziesiętnych, co czyni A { = 18400. 



2) Czynnik (1+aT) uwzględnia wpływ temperatury, przyczem a = 0,00367 ozna- 

 cza znany współczynnik rozszerzalności powietrza. T jest temperaturą przeciętną słupa 

 atmosferycznego między punktem wyższym i niższym. Czynnik (1+?. T) wyraża, jak 

 to wykazał Angot, tylko w sposób przybliżony wpływ temperatury i dla większych 

 różnic wysokości wymaga dodatkowych poprawek. Także niezupełnie określone jest 

 obliczanie temperatury przeciętnej T; zazwyczaj przyjmuje się w przybliżeniu dla nie- 

 wielkich wysokości spadek, temperatury powietrza o 0°.5 na 100 metrów wzniesienia. 



3) Czynnik (1 + , 1 ; Cos 2 <p), gdzie f3 = 0,00259, wyraża poprawkę ciężaru powietrza 

 wskutek zmiany natężenia ciężkości wraz z szerokością geograficzną z. 



I z 1 z' \ 



4) Czynnik ł 1 -f-K ^ 1 odpowiada poprawce ciężaru powietrza wskutek male- 

 jącego wraz z wysokością natężenia ciężkości. Zauważymy tu, że dwie ostatnie popraw- 

 ki dotyczą ciężaru słupa powietrznego w przeciwieństwie do t. zw. poprawki Cc, 

 która stosuje się do słupa rtęci. Dla sum z-)- z' nie przewyższających 1 kilometra 



(5 z 1 z ' \ 

 1+4- —4 — ) j es * mniejszy od 1. 10 4 ; w obliczeniach można go pomijać 



dla z + z' nie przewyższających 5 km. 



5) Czynnik 



l ± 2 (^ + £)]=(l+0,377E),gdzieE= + w y raża 



wpływ wilgotności bezwzględnej powietrza. 



/ Z-i-Ż' \ 



Odrzucając czynnik | 1+K ^ ^ 1 można, ze względu na małość drugich wyra- 

 zów w dwumianach 1 -j- 0,00367 T, 1 +0,00259 Cos 2 <p i 1 +0,377 E, napisać wzór 

 (5) w postaci 



z — z ' = 1 8400 log vulg £- ( 1 + 0,00367 T + 0,00259 Cos 2 <p +0,377 E) = 

 = 1 8400 log vulg p U + 0,00367 (T + 0,706 Cos 2 tp + 102,72 E) 1 . (6) 



lub wprowadzając, za przykładem A. Angot, pojęcie t. zw. temperatury redukowanej 

 0, wyznaczonej z równania 



W = T + 0,706 Cos 2 'f + 102,76 E (7) 



otrzymamy 



z — z' = 18400 (1+0,00367 H, log vulg ^ .... (8) 

 Pam. Fizyogr. — T. XXIV. — Meteorologia. 5 



