94 



żem zachodniem Stanów Zjednoczonych. Na półkuli południowej pas wysokiego ciś- 

 nienia (770 mm) ciągnie się na północ od 40° S. 



We wrześniu, październiku i listopadzie ciśnienia średnie zaczynają stopniowo 

 wzrastać nad kontynentami półkuli północnej tak, że nieco na północ od zwrotnika 

 Raka przechodzi prawie ciągły pas wyższego ciśnienia, który naruszają tylko dwie więk- 

 sze dziedziny nizkiego ciśnienia w częściach północnych Oceanu Atlantyckiego i Spo- 

 kojnego. Pas okołorównikowy niższego ciśnienia dochodzi, po osłabieniu w lecie, zno- 

 wuż do większego natężenia. 



Mapy ciśnień dla okolic bieguna północnego podane przez A. Buchana w „Chal- 

 lenger Report" i reprodukowane w „Atlas of Meteorology" (Edinburgh, 1899) dla 6 mie- 

 sięcy (styczeń, marzec, maj, lipiec, wrzesień i listopad) wskazują, że ciśnienie średnie 

 wzrasta do minimum północno-atlantyckiego (z ogniskiem między Grenlandyą i Irlan- 

 dyą) ku biegunowi północnemu. W półroczu zimowem wzrost ten jest nieprzerwany 

 od Grenlandyi do Syberyi Wschodniej z jednej strony i do Ameryki Północnej z dru- 

 giej strony. Koło samego bieguna mamy pewne wklęśnięcie izobar. W półroczu let- 

 niem ciśnienie również wzrasta od Islandyi ku biegunowi, osięgając swój stan najwyż- 

 szy w pobliżu bieguna. Przytoczymy parę przykładów liczbowych: w styczniu najniż- 

 sza izobara między Grenlandyą i Islandyą wynosi 749 mm, koło bieguna północnego 

 mamy 762 mm, na kole biegunowem północnem 770 mm od strony Syberyi Wschod- 

 niej, a 765 mm od strony Ameryki. W maju mamy 759 mm między Grenlandyą 

 i Skandynawją, 764 mm koło bieguna N i 759 na kole biegunowem; w lipcu odnośne 

 izobary wynoszą odpowiednio: 757, 759 i 756—758 mm. We wrześniu mamy 761 mm 

 koło bieguna, 756 mm koło Islandyi, a 759 mm na kole biegunowem w Syberyi 

 i Ameryce Północnej. 



§ 22. cechach charakterystycznych układu ciśnień w Europie*). 



W rozkładzie ciśnień nad Europą mamy dwie stałe w ciągu roku dziedziny: wy- 

 sokiego ciśnienia na południo-zachodzie (SW) i nizkiego ciśnienia na NW i N Europy. 



Wysokie ciśnienie w części SW Europy wraz z półwyspem Iberyjskim jest naj- 

 silniejsze w grudniu i w styczniu; wynosi ono wtedy 766 mm. Na wzmocnienie tego 

 ciśnienia w zimie wpływa zachowanie się masy lądowej środkowo-hiszpańskiej; z tej 

 samej przyczyny mamy w lipcu najwyższe ciśnienie (765 mm) na Atlantyku przesu- 

 nięte bardziej na zachód, a we wnętrzu Hiszpanii występują w lecie nawet lokalne mi- 

 nima (z ciśnieniem średniem 762 mm). W przebiegu rocznym wartości najwyższe izo- 

 bar w części SW Europy spadają od stycznia do maja (762 mm), potem wzrastają do 

 lipca, następnie zmniejszają się do października (763 mm), aby znowuż wzrastać ku 

 końcowi roku. 



Nizkie ciśnienie na Atlantyku Północnym oraz na północy Europy występuje rów- 

 nież stale, lecz z natężeniem największem w zimie (minimum na zachód od Islandyi 

 otacza w styczniu izobara 748,5, a w grudniu 750 mm). Od stycznia ciśnienie koło 

 Islandyi wzrasta do maja (759 mm), poczem spada do końca roku. W maju więc wpływ 

 minimum islandzkiego jest najsłabiej wyrażony. 



Dziedzina nizkiego ciśnienia w części NW i N Europy ma jakgdyby dwa ognis- 

 ka: jedno na zachodzie od Islandyi, a drugie na północ od krańcowego cypla Skandy- 



*) Por. mapy izobar Europy (12 map miesięcznych i 1 roczna) w końcu publikacyi niniejszej. 



