100 



najniższą izobarę (760,5 mm) na północ od zatoki Ryskiej, najwyższą (766 mm) 

 koło łuku Dniepra na Ukrainie. W części S W zajmującego nas terytoryum po- 

 kazuje się maximum alpejskie, a obok niego minimum na nizinie Węgierskiej 

 i silne gradienty spadku ku Adryatykowi. 



Grudzień. 



Izobary w grudniu mają typowy rozkład zimowy. Klin wysokiego ciśnienia, 

 idący poprzek Europy, obejmuje maxima: iberyjskie, alpejskie, karpackie aż do 

 dziedziny syberyjskiej. W Polsce izobary skrajne na południu wynoszą 766 mm, 

 gdy nad zatoką Ryską mamy 759,5 mm. Silne gradienty występują także koło 

 Rjeki (Fiume) oraz w kierunku wybrzeży Czarnomorskich. Między maximum alpej- 

 skiem i karpacko-bałkańskiem utrzymuje się uporczywie minimum drugorzędne 

 koło Dunaju na nizinie Węgierskiej. 



Rok. 



Mapa izobar rocznych Europy jest interesująca pod względem oryentacyjnym. 

 Widzimy tu wszystkie główniejsze dziedziny wysokich i uizkich ciśnień, które spo- 

 tykaliśmy w poszczególnych miesiącach. Mamy tu więc: 1) minimum północno- 

 atlantyckie z centrum na zachód od Islandyi i z wydłużeniem ponad Skandynawją 

 ku morzu Białemu; minimum śródziemnomorskie z centrum w zatoce genueńskiej 

 oraz z utworem pokrewnym na morzu Adryatyckiem ; 3) minimum wschodnio- 

 śródziemnomorskie, wchodzące do Azyi Mniejszej; 4) maximum azorskie na pół- 

 wyspie Iberyjskim; 5) maximum alpejskie; 6) maximum sezonowe (zimowe) wscho- 

 dnio-rosyjskie. Specyalnie dla klimatu Polski należy wymienić maxima drugorzę- 

 dne karpackie oraz siedmiogrodzko-bałkańskie oraz minimum na nizinie Węgier- 

 skiej. Góry Sudeckie dają w Polsce szczególne powikłanie izobary rocznej 

 762,5 mm, której charakter przebiegu w tern miejscu nie wydaje się zupełnie 

 ustalony. 



§ 24. Uwagi ogólne o przebiegu rocznym ciśnienia powietrza. 



Jakkolwiek charakter przebiegu rocznego ciśnienia powietrza nie odgrywa bezpo- 

 średnio takiej roli w badaniach dotychczasowych, jak przebieg roczny temperatury, to 

 jednak ma on ważne znaczenie pośrednie ze względu na związek z wahaniami okreso- 

 wemi t. zw. centrów działania atmosfery. Zmiany roczne ciśnienia są najmniejsze 

 w okolicach podrównikowych i naogół wzrastają w kierunku szerokości wyższych. Za- 

 leżność przebiegu rocznego od szerokości geograficznej nie wykazuje jednak wyraźniej- 

 szej prawidłowości, tak że na jednym i tym samym równoleżniku spotykamy się z miej- 

 scowościami o zupełnie niekiedy odmiennym charakterze przebiegu rocznego. W sze- 

 rokościach środkowych i wyższych mamy zazwyczaj najwyższy przeciętnie stan ciśnie- 

 nia w porze letniej, najniższy w zimowej; stosuje się to jednak do kontynentów, gdyż 

 na oceanach stosunki są przeważnie odwrotne. Między tymi dwoma typami głównymi 

 spotykamy cały szereg form przejściowych, zależnie od położenia wśród lądów i mórz 

 i od przesuwań się mas powietrznych od szerokości niższych ku wyższym. 



J. Hann rozróżnia trzy typy główne przebiegu rocznego ciśnienia powietrza, 

 a mianowicie: 



I. Typ kontynentalny z maximum w zimie i minimum w lecie. Szczegól- 

 nie wybitnie typ ten występuje w głębi kontynentów, zwłaszcza w Syberyi (np. w Barnaule). 



II. Typ oceaniczny z maximum w lecie i z minimum w końcu jesieni; 

 przebieg taki spotykamy na wyspach i na wybrzeżach szerokości środkowych (np. 

 w Ponta Delgada). 



