102 



§ 25. Przebieg roczny ciśnienia powietrza w Polsce i w Europie. 



Posiadając tabele z wartościami średniemi ciśnienia można w następujący sposób 

 rozważać przebiegi roczne: 1) obliczając odchylenia wartości miesięcznych od przecięt- 

 nych ciśnień rocznych i przedstawiając bieg tych odchyleń zwykłą metodą graficzną; 

 2) wykreślając na mapach rozważanego terytoryum linje jednakowych odchyleń od ci- 

 śnień średnich rocznych dla każdego miesiąca; 3) posługując się metodą izoplet w funk- 

 cyi szerokości geograficznych i czasu (miesięcy kolejnych) tak, jak to uczynił A. D e- 

 f ant dla Oceanu Atlantyckiego; 4) przedstawiając przebiegi roczne analitycznie np. przy 

 pomocy wzoru harmonicznego. Ten ostatni sposób jest jednak mało użyteczny dla 

 charakterystyki przebiegu rocznego ciśnień, chociaż dla badań nad przebiegiem dobo- 

 wym ma tak zasadnicze znaczenie. Otrzymuje się w ten sposób równania o charakte- 

 rze bardziej formalnym, które dla rozważań dalszych są mało przydatne. Tytułem przy- 

 kładu przytoczymy równania przebiegu rocznego ciśnienia powietrza (w odchyleniach 

 od średnich rocznych) według Pietkiewicza (dla Warszawy) i Buszczyńskiego 

 dla Krakowa). 



I. Warszawa (1825/1880). 



1,22 Sin (128°1 +t) + 0,23 Sin (70°3 + 2t) + 0,68 Sin (29°1 + 3t) + 0,14 Sin (86°5 ± 4t) 



II. Kraków (1858/1888). 



1,21 Sin ( 141 °7 + t) + 0,67 Sin (70°5 + 2t) + 1,06 Sin (56°9 + 3t) + 0,35 Sin (41°0 + 4t) 



Różnice między wartościami miesięcznemi, obserwowanemi i obliczonemi według 

 powyższego równania dla Warszawy nie dosięgają w rozważanym okresie 0,1 mm. 



Trzeba jednak dodać, że przebiegi roczne, wyprowadzane dla niejednakowych 

 okresów różnią się niekiedy dość znacznie; zwłaszcza dla okresów krótszych (np. pię- 

 cioletnich) wypadają częstokroć zmiany poważne. 



Z metod graficznych bardzo użyteczne jest wykreślanie linii jednakowych odchy- 

 leń od średnich rocznych. Podobne mapy (osobno dla 12 miesięcy) zostały wykreślo- 

 ne na zasadzie materyału, zawartego w Tab. XXIV, dla terytoryum Europy. 



Z map tych wynika, że w Europie Środkowej i Południowej mamy maximum 

 główne ciśnienia w zimie (przeważnie w styczniu), maxima drugorzędne we wrześniu 

 oraz często w maju. Minima występują w marcu, lipcu oraz ku końcowi roku. 



Stosunki te ulegają zmianie w części zachodniej Europy, która stanowi przejście 

 ku przebiegowi charakterystycznemu dla Oceanu Północno-Atlantyckiego. Np. w Islan- 

 dyi mamy maximum w maju, a minimum ciśnienia w grudniu. 



W Polsce maximum główne wypada w styczniu, minima główne w lipcu lub 

 w marcu. 



Sześć miesięcy (wrzesień, październik, listopad, grudzień, styczeń i luty) mają 

 w Polsce ciśnienia przeciętnie wyższe od odpowiednich średnich rocznych; nadwyżka 

 ta średnich ciśnień miesięcznych nie przekracza zazwyczaj + 1 mm dla okolic morza 

 Bałtyckiego, wzrastając ku południowi i dosięgając wyjątkowo + 4 mm w styczniu 

 w Siedmiogrodzie. 



Miesiące od marca do sierpnia włącznie mają naogół ciśnienie niższe od wartości 

 średniej rocznej. Najniższe zaś wartości średnie występują w lipcu ze spadkiem z za- 

 chodu ku wschodowi (Poznańskie — 1 mm, Zadnieprze — 4 mm). 



W Ł związku z przebiegiem powyższym obserwujemy przeważnie wzrost ciśnień 

 średnich miesięcznych w kolejnych miesiącach półrocza od lipca do stycznia, a zniżkę 

 w pozostałych miesiącach. Niewielki (do 1 mm) wzrost średnich ciśnień miesięcznych 



