104 



Jeżeli więc w styczniu wzrostowi barometru o 5 mm na dole towarzyszy spa- 

 dek temperatury warstwy powietrznej o blizko 9°, to ciśnienie na Górze Snieżkowej 

 (h = 1610 m) żadnej zmianie nie ulegnie. Gdyby temperatura nie ulegała zmianie, 

 barometr na stacyi górskiej podniósłby się o 4,1 mm. 



Wartości ciśnień, wyprowadzane na stacyach górskich, w związku z jednoczesnemi 

 danemi obserwacyjnemi u podnóża gór pozwalają dokładniej wyznaczać zmiany tempe- 

 ratur przeciętnych dla leżących między tern i stacyami warstw powietrznych, niż to mo- 

 żna uczynić drogą zwykłych odczytywań termometrycznych. 



tf^EL'^^! ( 6 ) 



Mamy bowiem 



dT= - 



h \ b B 



Wzór (6) pozwala znajdować dT ze zmian barometrycznych db i dB. 



Jako nowe zastosowanie wzoru (4) oblicza następnie I. Hann spadek powierz- 

 chni jednakowego ciśnienia w pewnej określonej wysokości między niejednakowo ogrza- 

 nymi równoleżnikami. Chodzi mianowicie o obliczenie spadku ciśnienia na wysokości 

 4,3 km między równikiem i 39-ym stopniem szerokości północnej w styczniu, wyłącz- 

 nie wskutek niejednakowych temperatur warstw powietrznych między tein i dwiema wy- 

 sokościami. 



Przypuśćmy naprzód, że stan ciśnienia jest dla obu miejscowości jednakowy 

 (na poziomie morza 760 mm, a więc na poziomie 4300 m równy 444 mm) i jedna- 

 kowa wszędzie temperatura (0°C). Jeżeli teraz temperaturę warstwy o 4,3 km grubości 

 nad równikiem podniesiemy o 15,°5 t. j. o wartość przeciętną między 26° na dole i 5° 

 w górze nad równikiem według obserwacyj w Antisana na wysokości 4 km, i jeżeli na 

 szerokości <f = 39°N temperatura warstwy spadnie o 7°,2 (na dole 2°,0, w górze — 16°,3 

 według obserwacyj w Pikes Peak na wysokości 4,3 km), mieć będziemy 



db=^-dT (7) 



RT 2 



o ile ciśnienie na dole nie ulegnie zmianie (B = 760 mm = Const). 

 Wypadnie więc dla stycznia 



na równiku db = 0,78 dT 



dla cp = 39°N db-0,92 dT 



Nad równikiem ciśnienie na wysokości H = 4,3 km wzrośnie o 0,78 X 15.5 = 12,1 mm, 

 wyniesie więc 456,1 mm, a dla <p = 39°N spadnie o 6,6 mm i będzie wynosiło 437,4 mm 

 zamiast 444 mm w warunkach poprzednich. Spadek ciśnienia między temi dwiema 

 miejscowościami wyniesie 18,7 mm na wysokości 4,3 km. 



W rzeczywistości obserwujemy między Antisaną i Pikes Pik różnicę tylko 12 mm; 

 pochodzi to stąd, że ciśnienie na równiku spada o 2 mm (758 mm zamiast 760 mm) 

 wskutek ruchu wstępującego mas powietrznych, a jednocześnie dla cp = 39 u N ciśnienie 

 wzrasta o 8 mm (do 768 mm) na poziomie morza. Te zmiany ciśnienia wywołują na 

 wysokości 4,3 km spadek o 1,2 mm nad równikiem i wzrost o 4,6 mm nad Pikes Pik 

 czyli razem różnica ciśnień wyniesie 5,8 mm. Odejmując te 5,8 mm od 18,7 mm otrzy- 

 mujemy 12,9. mm czyli wartość blizką do otrzymanej na drodze obserwacyjnej. 



