128 



Średnio dla pół roku otrzymujemy dla Mac Murdo Sund następujące wartości: zi- 

 ma 740,6*, wiosna 741,8, lato 745,9, jesień 744,4; rok 743,2 mm. 



W związku z wyprawami angielskiemi wspomnimy wreszcie, że o niedawno odby- 

 tej wyprawie australijskiej podawali wiadomość A. W. Greely (Science, T. 41, 1915) 

 i Sir Douglas Mawson w swej książce o ojczyźnie blizzard'ów. Por. także „Au- 

 stralasian Antarctic Expedition 1911 — 1914" w „The Geogr. Journal „ (Vol. XLIV. Sep- 

 tember 1914;. Obserwacye prowadzone były głównie w Commonwealth Bay (67°S, 133°E) 

 i na drodze w głąb lądu Króla Jerzego. (Por. referat w „Meteorologische Zeitschrift", 

 p. 377, 1915). 



W publikacyi „National Antarctic Expedition 1901 — 1904. Meteorology, Part I" 

 (p. 548; London, 1908) znajdujemy następujący szereg artykułów: 1) Leut. C. Royds. 

 Przyrządy meteorologiczne i ich ustawienie. 2) Dr. E. A. Wilson. Zjawiska optycz- 

 ne i kształty obłoków. 3) Dziennik obserwacyj meteorologicznych na „Discovery" (str. 

 17 — 273) in extenso. 4) Dziennik obserwacyj w czasie wypraw łyżwowych (str. 274 — 

 364). 5) Obserwacye w odstępach dwugodzinnych (in extenso) na stacyi zimowej 

 (str. 365 — 407). 6) Przegląd wyników meteorologicznych w zestawieniu z danemi in- 

 nych wypraw antarktycznych (str. 408 — 416). 7) M. W. Campbell Hepworth. 

 Klimatologia lądu Wiktoryi Południowej i mórz przyległych. 8) Dr. Charles Chree. 

 Uwagi o temperaturze na stacyi zimowej „Discovery". 9) W. H. Dines. Uwagi o tem- 

 peraturze i wypromieniowaniu w przestrzeni otwartej oraz w klatce termometrycznej. 

 10) W. H. Dines. Uwagi o wilgotności powietrza, o wyparowaniu wody i lodu oraz 

 o opadach. 11) R. H. Curtis. Wyniki obserwacyj ciśnień. 12) R. H. Curtis. 

 O kierunku i prędkości wiatru, o usłonecznieniu i zachmurzeniu. 13) C. T. R. Wilson. 

 Dyskusya pomiarów nad elektrycznością atmosferyczną. 



Uzupełniające referaty o tej publikacyi pomieszczone zostały w angielskiej „Natu- 

 rę" (Ne 2042, 1908) i w „Meteorologische Zeitschrift" (1909). 



W kwestyi wzrostu ciśnienia ku biegunowi południowemu interesująca jest poniż- 

 sza tabelka: 



„Discovery" 

 77 U ,9S 116°,8E 

 (1902) (1903) 

 745,1 743,0 



Cap Adare 

 71°,3S 70°,2E 

 (1899) 

 740,1 



„Belgica" 

 70°,5S 88°,5W 

 (1898) 

 744,4 



„Gauss" 

 66°,0S 89°,6E 

 (1902) 

 740,0 



Dla pór roku otrzymuje się większe ciśnienie w lecie, najmniejsze wogóle na 



wiosnę. 



„Discovery" (78°S, 167°E) . 

 Cap Adare (71°S, 170°E) . 

 „Gauss" (66°S, 90°E). . 

 „Belgica" (69— 71°S, 88°W). 



Lato 

 44,8 

 42, N 

 43,1 

 44,1 



Zima 

 43,4 

 38,5 

 39,1 

 47,7 



Wiosna 



39,8 :,: 



30,5* 



34,0* 



44,1 



Jesień 

 47,5 

 40,7 

 41,4 

 38,6* 



Z dziennika obserwacyj łyżwowych widać, że w głąb lądu ciśnienie (redukowane 

 do poziomu morza) wzrasta; dla odległości 272 km wzrost ten wynosił 2,5 mm. 



Shaw uważa, że antycyklon antarktyczny, o ile istnieje, przedstawia zjawisko 

 względnie powierzchniowe, spowodowane wypromieniowaniem i ochładzaniem się po- 

 wierzchni gruntu. Wydaje się, że izobary biegną naogół wzdłuż wybrzeży Antarktydy. 



