129 



8 Wyprawa norweska R. Amundsena w r. ioii. Dane R. Amundsena 

 o ciśnieniu w szerokościach wyższych Antarktydy opracował krytycznie Mohn w pu- 

 blikacyi p. t. „Roald Amundsen's Antarctic Expedition. Scientific Results. Meteorology 

 by H. Mohn. Videnskapsselkapets Skrifter, Math.-nat. KI.; p. 77, Kristiania, 1915" (Por. 

 także referat w Meteor. Zeitschrift, 1916). Na stacyi Framheim (78 U 38'S, 163°37'W, 

 H— -lim) prowadzono obserwacye trzy razy w ciągu doby od 1. IV. 1911 do 29.1 1912. 



Ciśnienie na poziomie morza na stacyi antarktycznej Framheim. 



I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII I — XII 



Wartości średnie 1911/1912. 

 746.8 . . 39,8 38,3 34,7 34,3 36,2 35,2 27,8 50,1 54,4 



Ciśnienie średnie sprowadzone do okresu 4-letniego (1902 4, 1911/2). 

 744,2 43,5 41,4 41,9 38,2 38,0 36,3 34,2 37,9 32,0* 43,1 4«,3 39,8 



Różnice obserwowane ciśnień: (Framheim) - (Mac Murdo Sund). 

 -0,7 . . -4,8 -4,0 -4,7 -4,3 -5,1 -5,3 -4,3 -2,5 -1,3 



Różnice obliczone według wzoru -3,44 + 1,77 Sin (84,8 -4- 1) + 0,99 Sin (171,9 + 2 t). 

 -0,7 -1,7 -3,2 -4,2 -4,3 -4,1 -4,3 -5,0 -5,2 -4.5 -2,8 -1,3 -3,4 



Różnice ciśnień z obserwacyami jednoczesnemi w Mac Murdo Sund (77°43'S, 

 166°43'E) według danych drugiej wyprawy angielskiej do Wiktorji Południowej *) dają 

 stale wartości ujemne, co znaczy że ciśnienie w Framheim było stale niższe. 



J. Hann wyprowadził wartości czteroletnie ciśnień dla Framheimu według różnic 

 z Mac Murdo Sund; zastanawiającą jest przytem rzeczą silny bardzo i powtarzający się 

 z roku na rok spadek ciśnienia od września do października, połączony z wielkim sko- 

 kiem do góry w listopadzie. 



Pozatem wartości ciśnień w Framheim są nadzwyczaj nizkie (740 mm w średniej 

 rocznej na poziomie morzaj; nadto ciśnienie jest bardzo zmienne, a zmienność bez- 

 względna wynosi dla Framheim 54 mm w okresie 1911/2. 



Ciekawe bardzo, choć szczupłe, są także obserwacye R. Amundsena na drodze 

 ku biegunowi południowemu Wzniesienie średnie płaskowzgórza między 797 2 S i 90°S 

 wynosi na drodze Amundsena 2484 m, najwyższe zaś wzniesienia przenoszą 2800 m 

 (pod 86°S maximum 2864. m). 



Dyskusya obserwacyj barometrycznych wykazuje stan antycyklonalny ponad barje- 

 rą lodową Antarktydy; ciśnienie wzrasta od Framheim do 86°S. Na wyżynach ponad 

 2000 m przeważały w grudniu 1911 roku cykloniczne ruchy powietrza zgodnie z poglą- 

 dami Meinardusa. 



W czasopiśmie angielskiem „Naturę" (April 10, 1913) podaje George C. Simp- 

 son z Simla poprawione ciśnienia średnie dla trzech stacyj antarktycznych i zwraca 

 przytem uwagę na nadzwyczaj wielki wzrost ciśnienia od października do listopada. 

 Jest rzeczą także uderzającą, że i średnie z Cap Adare, jakkolwiek nie jednoczesne 

 z poprzedniemi, również pokazują podobny wzrost. 



*) Por. referaty J. Hanna z drugiej wyprawy angielskiej w Met. Zeitschrift (1914, pp. 62—67 & 

 551 — 553); podobnież z wyprawy R. Amundsena w Met. Zeitschrift (1916, pp. 97—102). 



Pam. Fizyogr. — T. XXIV. — Meteorologia. 



17 



