130 



Ciśnienia średnie na poziomie morza z Cg. 700 mm -f- 



I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Rok 



Cap Evans (Mac Murdo Sund) 77°35' S, 166°32' E Gr. 1911/12. 



44,7 41,9 44,7 42,4 39,4 38,6 41,4 40,7 32,0 52,6 55,6 47,5 

 Framheim 78«38' S, 163°37' W Gr. 1911/12. 



38,6 37,1 33,5 30,0 35,1 34,1 26,7 49,0 53,4 45,7 

 Cap Adare 73°27' S, 170°15' E Gr. 



39,6 42,9 37,9 39,4 36,8 38,4 36,1 30,5 50,8 54,9 (41) 



Simpson zapytuje, czy podobnie wielkie różnice ciśnień średnich miesięcznych 

 (20 mm i wyżej od jednego miesiąca do następnego) były już gdziekolwiek konstato- 

 wane na kuli ziemskiej. 



§ 28. Uwagi ogólne o rozkładzie ciśnień i o charakterze przebiegu rocznego w pa- 

 sach podbiegunowych południowym i północnym. 



Po wyszczególnieniu rezultatów obserwacyj nad ciśnieniem powietrza, zebranych 

 na całym szeregu wypraw antarktycznych, zreasumujmy te wyniki pod względem cha- 

 rakteru przebiegu rocznego ciśnień w Antarktydzie. Zauważymy przedewszystkiem, że 

 w pracy swej o Meteorologii Antarktydy, pomieszczonej w wydawnictwie „Zapiski po 

 Hydrografii" (1910), rozgranicza A. Woeikow dokładniej granice lądu antarktycznego, 

 uważając że podbiegunowe koło południowe nie jest tu miarą właściwą, gdyż między 

 45 i 140°E mamy jeszcze ląd na północ od tej szerokości. Daleko właściwiej byłoby 

 przeto uważać tp = 65° S jako granicę lądu antarktycznego; w 93% mamy tu 

 wyłącznie kompleks lądowy, wyjątek stanowi tylko odstęp X == 45 do 70°W, gdzie 

 kontynent wkracza między 60 i 65°S. Ten ostatni występ lądowy odległy jest przynaj- 

 mniej o 700 km przestrzeni morskiej od Ziemi Ognistej oraz od Falklandu i Georgii. 

 Najlepiej jest przeto, według Woeikowa, zaliczać wszystkie lądy i wyspy na połud- 

 nie od <p — 60°S do lądów antarktycznych. 



Wyspy Petermanna i Wandela, Snow — Hill i wyspę Laurie oraz drogę Belgiki za- 

 liczamy do Antarktydy Zachodniej, gdy do Antarktydy Wschodniej bierzemy stacyę 

 „Gauss" (89°,6E) oraz Ziemię Wiktorji. 



Skoncentrowanie dużych wyniosłości w Antarktydzie jest zjawiskiem bardzo do- 

 niosłem z punktu widzenia Meteorologji i Klimatologji. Nastręczają się stąd przede- 

 wszystkiem cztery ważne wnioski, a mianowicie: 1) temperatura powietrza ulega zniże- 

 niu wskutek znacznej wysokości w wyższych szerokościach geograficznych półkuli po- 

 łudniowej; 2) na dalekiem południu mamy faktycznie więcej mas powietrznych w lecie 

 niż w zimie (różnica styczeń — lipiec wynosi według Meinardusa 11 mm); 3) prądy po- 

 wietrzne zachowują się inaczej, niżby to miało miejsce dla małych wzniesień kontynen- 

 tu; 4) prądy z lądów ku morzu i odwrotnie objawiają się w zmianach prawie adiaba- 

 tycznych temperatury i wilgotności. 



W rozprawach R. Mossmana *) podane są wartości ciśnień według ob- 

 serwacyj rocznych (1909) Charcota na wyspie Petermanna oraz na poblizkiej wyspie 



*) R. Mossman. The present position of Antarctic Meteorology (1910). Meteorology of far 

 South (1909). (Journal of the R. Met. Soc ; Edinburgh). Meteorology of the Weddel Quadrant. (Trans. 

 R. Soc, Edinburgh, 1909). 



