115 



Dla ilustracji tych zależności przedstawiamy poniżej stosunki zmienności średniej 

 poszczególnych wartości barometru w odniesieniu do wartości normalnej dla danego 

 okresu roku lub doby (s) lub zmienności międzydobowej (/') do wahania przeciętnego (w). 

 Dla okresu przeważnie 10-letniego podaje W. Kóppen (Met. Zeitschrift, p. 100, 1912) 

 następujące liczby dla szeregu terytoryów, z których dla każdego wzięto po dwie miej- 

 scowości. Zauważymy przytem, że wartości w obliczane były bez poprawki na okres 

 dobowy ciśnienia. 



s/w i/w 





Zima 



Lato 



Zima 



Lato 





0.23 



0.23 



0.14 



0.13 





.22 



.21 



.14 



.14 





.23 



.21 



.13 



.14 





.26 



.21 



.16 



.13 



Wyspy Azorskie i Madeira . . . 



.21 



.22 



.12 



.14 



Wschodnie Stany Zjedn. Am. Póln. 



.20 



.21 



.20 



.15 



Przebieg tych stosunków s/w i ijw jest prawidłowy i zgodny dla dużych obsza- 

 rów. Gdy jednak zamiast zmienności średniej poszczególnych odczytań ciśnienia brać 

 będziemy zmienność przeciętną (również bez względu na znak) średnich ciśnień mie- 

 sięcznych, to zgodność stosunku do wahania przeciętnego, obliczanego z wartości in- 

 dywidualnych, zmniejsza się dość znacznie. Przyjmując wahanie przeciętne (w) za jed- 

 ność, otrzymuje w tym wypadku W. Kóppen (1. c.) następujące stosunki według ta- 

 blic Hanna i T i 1 1 o: 





Zima 



Lato 





Zima 



Lato 



Grenlandja Zachodnia. . 



0.09 



0.08 





08 



0.06 



Islandja i Wyspy Owcze. 



.10 



.11 



Nikołajewsk n/A . . 



. .08 



.11 



Petrograd, Upsala . . . 



.09 



.08 





08 



.08 



Berlin, Utrecht .... 



.11 



.09 



Calcutta, Batavia | 



. .10 



.09 



Palermo, Lisboa. . . . 



12 



.08 



Bombay, Mauritius j 





10 



.09 







Nie można tu dopatrzeć prawidłowości w rozkładzie geograficznym tych liczb, 

 lecz uderzają ich dość silne wahania (np. w Syberji w lecie między Barnaułem i Ni- 

 kołajewskiem). 



Badanie zmienności ciśnień wiąże się z kwestją rozkładu ciśnienia w przestrzeni, 

 a więc z gradientami barometrycznymi. 



W przeciwieństwie do „fal" ciśnienia, ważnych dla badań synoptycznych i dla dy- 

 namiki atmosfery lecz mało nadających się do studjów geograficznych nad zmiennością 

 ciśnienia, do tego ostatniego celu służą dobrze badania wahań przeciętnych ciśnie- 

 nia powietrza, wyprowadzane jako wartości średnie różnic między najwyższym i naj- 

 niższym stanem barometru w danym okresie miesięcznym lub też dla pór roku. Stu- 

 djami w tym kierunku zajmowali się głównie W. Kóppen (por. Met. Zeitschrift, 

 p. 501, 1912) i W. Brockmóller. 



W pracy Brockmóllera „Die geographische Verbreitung der monatlichen Ba- 

 rometerschwankungen", wydanej w r. 1911, opracowane są wahania przeciętne ciśnień 

 dla 288 stacyj w okresie 10-letnim (1896/1905). Z 288 miejscowości przypada 70 na 

 Europę, 29 na Afrykę, 63 na Azyę, 88 na Amerykę Północną i Południową, a resztę 

 na Oceanję i okolice podbiegunowe. Rezultaty swych badań przedstawił W. Brock- 

 móller w postaci linji izobarometrycznych. 



Pam. Fizyogr. — T. XXIV. — Meteorologia. 19 



