161 



Zauważymy przedewszystkiem, że krzywe zmienności średniej ciśnienia wahają się 

 od 6 do 0,5 mm, przyczem w styczniu mamy zmienność 6 między Islandją i Grenlan- 

 dją, a zmienność 2 na Kaukazie i w Anatolii. W lipcu zaś zmienność 2 mm w Islan- 

 dji, a 0,5 mm na południu Europy. W tych więc granicach wahają się przeważnie 

 zmienności średnie na terytoryum Europy wogóle, gdy w Europie Środkowej, a w szcze- 

 gólności w Polsce, zmienności średnie pięćdziesięcioletnie nie wychodzą naogół z gra- 

 nic 1 do 4 mm. 



W miesiącach zimowych (grudzień, styczeń, luty) krzywe zmienności zmieniają się 

 najsilniej w kierunku z NW ku SE (w styczniu Stykkisholm 5,8, Beirut 1,1). W Ro- 

 sji Wschodniej koło Uralu występuje obszar zamknięty wyższej zmienności ciśnienia. 

 W Polsce zmienność spada najsilniej w kierunku od morza Bałtyckiego ku morzu Czar- 

 nemu. Najsilniejsze gradienty zmienności występują w pobliżu Islandji. 



Ku wiośnie gradienty słabną, lecz charakter rozkładu geograficznego zmienności 

 ciśnienia nie ulega mimo to zmianie zasadniczej. Słabe zmiany na kontynencie Europy 

 uwydatniają się od maja, w którym mamy w Islandji zmienność koło 2,5 mm, a w Hisz- 

 panji i Włoszech Południowych poniżej 1,0 mm. Na zachód od wybrzeży norweskich 

 pojawiają się w miesiącach letnich dziedziny zamknięte o wyższej zmienności ciśnienia. 

 W Polsce wartości wahają się przeważnie od 1,5 do 1 mm, stale zmniejszając się 

 w kierunku od Bałtyku do morza Czarnego. 



Miesiące jesienne wykazują przebiegi dość skomplikowane z maximum bądź na 

 zachód od Islandji, bądź też koło Norwegji lub na północo-wschodzie Europy. Zmien- 

 ność ciśnienia spada szczególnie silnie w miarę posuwania się ku Grecji i Turcji wraz 

 z Syrją i Egiptem. 



Niektóre wahania w ugrupowaniu wartości w Europie Środkowej położyć można 

 niewątpliwie na karb stosunków hypsometrycznych, które wywołują przesunięcia zmien- 

 ności średnich ciśnienia w kierunku już powyżej omówionym na przykładzie Grand 

 Saint Bernhard. 



Rozkład geograficzny zmienności przeciętnych dwunastomiesięcznych jest natural- 

 nie wypadkową z poszczególnych rozkładów miesięcznych. Wobec tego, że miesiące te 

 nie wykazywały bardziej zasadniczych różnic, więc i w rozkładzie danych dwunasto- 

 miesięcznych zmienności ciśnienia spotykamy już powyżej omówione maxima koło Islan- 

 dji i w Europie NE. Najsilniejszy spadek zmienności występuje w kierunku przekąt- 

 nym od morza Północnego ku Grecji i Egiptowi. 



Na fig. 1 (str. 156) podane są, prócz zmienności średnich dwunastomiesięcznych, 

 także i zmienności samych średnich rocznych ciśnienia powietrza. Rozkład tych ostat- 

 nich różni się bardzo od odpowiedniej mapki, podanej przez G. Runga dla okresu 

 15-letniego od r. 1881 do r. 1895. 



Fig. 2, Fig. 3 i Fig. 4 dają przebieg zmienności średnich dla kolejnych 12 mie- 

 sięcy, przyczem w małych mapkach, dodanych do Fig. 2 i Fig. 3, znajdujemy zmien- 

 ności ciśnienia z dnia na dzień (według artykułu B a h r a) oraz rozkład na terytoryum 

 Europy 183 stacyj meteorologicznych, użytych do wykresu map zmienności średniej 

 ciśnienia. 



§ 38. Rozkład geograficzny zmienności średniej ciśnienia atmosferycznego 



na kuli ziemskiej. 



Dla skompletowania podanych poprzednio (Tab. XXVII) wartości zmienności śre- 

 dniej ciśnienia dla pięćdziesięciu lat 1851/1900 powietrza w Europie, zebrane zostały 

 w Tab. XXIX odpowiadające wartości dla całej kuli ziemskiej w okresie piętnastoletnim 

 Pam. Fizyogr. — T. XXIV. — Meteorologia. 21 



