162 



1881/1895. Odchylenia miesięczne i roczne obliczone zostały według publikacyi: Sir 

 Norman Lockyer „Monthly Mean Values of Barometric Pressure for 73 selected 

 stations over the Earth's Surface" (London, 1908). 



Bardzo pożądanem uzupełnieniem tych wartości są wartości zmienności śred- 

 niej ciśnienia, podane dla Oceanu Atlantyckiego przez A. Def anta w publikacyi Aka- 

 demii Wiedeńskiej z r. 1916. 



Na zasadzie tych dwóch źródeł i naszych danych dla Europy wyznaczyć można 

 w pierwszem przybliżeniu mapy miesięczne zmienności ciśnienia na kuli ziemskiej. 



W grudniu, styczniu i lutym mamy najwyższe zmienności w lslandji i w Gren- 

 landji (koło 6 mm), następnie w Rosji między Uralem i Archangielskiem (powyżej 4 mm) 

 i wreszcie w Europie W i SW do wysp Azorskich (koło 3 mm). Najniższe zmienności 

 (do 0,5 mm) występują w Afryce Środkowej i w przeważnej części Ameryki Połu- 

 dniowej. 



Gdy marzec ma jeszcze charakter zmienności zbliżony do stosunków zimowych na 

 półkuli północnej, to kwiecień i maj stanowią już przejście do naszych miesięcy letnich. 

 Maximum (3 mm i wyżej) występuje wciąż koło lslandji, w Europie zmienność wynosi 

 koło 2 mm, a w Afryce Zachodniej zarysowuje się dziedzina ze zmiennością > 1 mm, 

 nieco wyższą niż to wypada dla odnośnych równoleżników. 



Czerwiec, lipiec i sierpień mają tylko wartości do 2 mm na obu półkulach między 

 60° N i 60° S. Prawdopodobnie tylko na Antarktydzie zmienność średnia ciśnienia byłaby 

 w tym czasie większa od 2 mm; wartości tych ze względu na krótkotrwałe szeregi 

 obserwacyjne na dalekiem południu nie można dotąd ustalić. 



Wrzesień, październik i listopad wykazuje powrót stopniowy do stosunków zimo- 

 wych. Mapa zmienności średniej dwunastomiesięcznej daje naogół układ pasowy war- 

 tości z kręgiem dążącym do zamknięcia między Grenlandją i Nową Ziemią (ze zmien- 

 nością powyżej 3 mm). Dla kolejnych równoleżników przyjąć można następujące prze- 

 ciętne zmienności średnie: 'f = 60N . . 2{ mm tp = . . £ mm 



-: = 30N . . 1 mm <p = 40S . 1 mm 



Dla zmienności średniej ciśnień średnich rocznych wartości są o wiele mniejsze 

 i przekraczają 1 mm tylko w części północnej Atlantyku (od Azorów) i prawdopodobnie 

 w Antarktydzie. 



Jest rzeczą godną uwagi, że najbardziej zmienne pod względem przebiegu ciśnień 

 są okolice minimum islandzkiego i maximum azorskiego. Natomiast Syberja i Ame- 

 ryka Północna jest mniej zmienna od Europy. Indje Wschodnie i części międzyzwrot- 

 nikowe Afryki i Ameryki Południowej dają zmienności średnie koło 0,5 mm. Są to 

 więc obszary najmniej zmienne pod względem ciśnienia. 



Dla okolic podbiegunowych brak nam wogóle bardziej długotrwałych spostrzeżeń, 

 według których możnaby wyprowadzić zmienności średnie ciśnienia. W braku dłuższych 

 seryj podajemy zmienności średnie w Arktyku według trzechletnich obserwacyj F r a m a 

 oraz zmienności w Antarktydzie według czteroletnich spostrzeżeń w Mac Murdo Sund. 



Zmienności średnie ciśnienia, wyrównane zapomocą wzoru 74 ( a- h2b-(-c) we- 

 dług danych dla trzech kolejnych miesięcy, są następujące : 



I Ii III IV V VI VII VIII IX X XI XII 



Fram (położenie średnie 82°,7 N, 89° E. Gr.) 



5,4 0,8 6,3 3,3 2,4 2,4 1,6 1,5* 2,5 2,7 3,8 6,8 



Mac Murdo Sund (77°,6 S, 167°,4 E. Gr.) 



3,2 2,5 2,4 1,7* 2,6 3,9 4,8 4,2 4,3 3,8 5,1 4,8 



Obliczając stąd zmienności średnie dwunastomiesięczne otrzymujemy dla F r a m a 

 3,8, a dla Mac Murdo Sund 3,6 mm. Są to wartości bardzo znaczne; szczególnie 

 zaś duże wypadają zmienności średnie ciśnienia od grudnia do marca w Arktyku oraz 

 od lipca do grudnia w Antarktydzie. 



