177 



Z Tab. XXXII wynikają następujące wnioski: 



a) W Polsce występuje między ciśnieniem i temperaturą korelacya dodatnia 

 w lecie, ujemna w zimie. Odpowiada to znanemu faktowi, że wzrostowi ciśnienia 

 w zimie odpowiada u nas przeważnie zniżka temperatury, gdy w lecie odchylenia tych 

 dwóch elementów przebiegają naogół równolegle. Rachunek korelacyjny daje nam 

 miarę tej zależności; czynnik korelacyjny nie jest tu jednak znaczny i rzadko tylko 

 przekracza 0,50. W Polsce lipiec daje najwyższe wartości (dodatnie) tego czynnika 

 i tylko na wybrzeżu czarnomorskiem spotykamy silną korelacyę (ujemną) w styczniu 

 i w grudniu. 



b) W miarę posuwania się ku wschodowi, w kierunku Rosji i Syberji, wzrasta 

 korelacya (ujemna) w miesiącach zimowych. W Barnaule (w Syberji Środkowej) mamy 

 w styczniu r = — 0,84; położone jednak znacznie dalej na wschód (około 2300 km 

 od Barnauła) kopalnie Nerczyńskie wykazują już przebieg korelacyi ciśnienia z tempe- 

 raturą, bardziej zbliżony do stosunków analogicznych w Europie Środkowej. 



TAB. XXXII. Czynniki korelacyjne między ciśnieniem atmosferycznem i temperaturą 



powietrza. 



Facteurs de la correlation entre la pression atmospherique et la temperaturę de 1'air. 

 Okres 50-Ietni: 1851/1900. Periode: 1851/1900 (50 ans). 



1=0,01 r. 



I 



II 



III 



IV 



V 



VI 



VII 



VIII 



IX 



X 



XI 



XII 



Warszawa . . . 



-22 



-14 



-19 







19 



41 



52 



35 



10 



-10 



-11 



-23* 



Berlin .... 



-28* 



2 



-4 



6 



8 



24 



52 



36 



23 



-5 



-15 



-16 



Ryga (Riga) . . 



-32* 



-14 



-15 



14 



30 



25 



58 



47 



48 



3 



-7 



-23 



Kraków. . . . 



-10 



-16 



-23 



5 



12 



21 



43 



33 



-3 



-20 



-14 



-21* 



Mikołajów n/B . 



-51 



-14 



-43 



-10 



10 



17 



19 



33 



-6 



-2.9 



-36 



-58* 



Ługań .... 



-44* 



-23 



-47 



-21 



11 



12 



11 



-4 



-8 



-29 



-25 



-35 



Ekaterynburg . . 



-35* 



-8 



-12 



2 



56 



68 



29 



49 



5ó 



53 



10 



-22 



Barnauł. . . . 



-84* 



-72 



-62 



-29 



-4 



-1 



-22 



-28 



-16 



-8 



-49 



-65 



Nerczynsk (Fab.) 



-17 



-15 



-11 



18 



11 



39 



17 



3 



45 



25 



4 



-19* 



§ 45. korelacyi w przebiegach temperatur średnich miesięcznych w Polsce 



i w Eurazyi. 



Weźmy za punkt wyjścia Warszawę i będziemy obliczali czynniki korelacyjne 

 różnych miejscowości względem Warszawy, biorąc średnie temperatury miesięczne 

 w okresie dwudziestopięcioletnim od r. 1886 do 1910. 



Rachunki będą wymagały przedewszystkiem obliczenia odchyleń temperatur śre- 

 dnich miesięcznych od odnośnych średnich dwudziestopięcioletnich oddzielnie dla każ- 

 dego roku w pomienionym okresie. Mając odchylenia, obliczamy wartości czynnika 

 korelacyjnego r i odpowiadający błąd prawdopodobny / według wzorów: 



£ 3x . 3y 2 



.i 



r= , ----- t = -5 1— rMn 2 . . . . (l bis) 



}/l (Sx) 2 . S (oy)2 6 \ I 



Wobec wybranego okresu dwudziestopięcioletniego (n — 25) wartość / można łatwo 



2 



wyznaczać w funkcyi r według wzoru f = j= (1 — r 2 ). 



I o 



Pam. Fizyogr. — T. XXIV. — Meteorologia. 



23 



