180 



sierpień 200 km; wrzesień 300 km. Dla ekwikorelaty r = 0,55 wypada: styczeń okrą- 

 gło 1500 Ł km, luty i grudzień 1100 km, marzec 1000 km, kwiecień 900 km, maj 1100 km, 

 czerwiec i lipiec 1000 km, sierpień 900 km, wrzesień oraz październik i listopad 

 1000 km. 



Taki przebieg roczny jest charakterystyczny dla wszystkich kierunków z wyjątkiem 

 miejscowości leżących na północ od Warszawy, które dają maximum odległości w mie- 

 siącach wiosennych. 



W końcu Tab. XXXIII, przytoczone są, obok danych dla wybranego okresu z 25 

 lat, także i wartości czynników korelacyjnych r dla okresu 50-letniego (1851/1900), 

 które w ten sposób można porównać z wartościami dla lat 25 (1886/1910). Różnice 

 wypadają niekiedy dość znaczne; np. dla Rygi w czerwcu i dla Wiednia w kwietniu 

 (por. Tab. XXXIII wynoszą one 20 i wyżej procentów. Wnosić stąd można, że okres 

 25-letni nie zawsze wystarcza do oceny współzależności rozpatrywanych przebiegów 

 temperatury. 



Na zakończenie podamy jeszcze parę innych przykładów, dotyczących korelacyj 

 rozmaitych czynników meteorologicznych. 



1) Zmienność średnia temperatury powietrza w Warszawie (Obserwatorjum) daje 

 z zmiennością temperatur z dnia na dzień w Warszawie (dla okresu 1886 — 1910). 



x = — 0,19 (f = 0,13) 



2) Temperatury średnie roczne w Warszawie (Obs.) dają, dla 25 lat od r. 1886 

 do r. 1910, w stosunku do zmienności średniej r — — 0,11 (f = 0,1 4), a względem zmien- 

 ności z dnia na dzień temperatury powietrza w Warszawie r = — 0,29 (f = 0, 12). 



3) Zmienność średnia temperatury powietrza z kilkunastu stacyj w Polsce daje, 

 w stosunku do liczb względnych dla plam słonecznych, 



r = — 0,24 (f = 0,13). 



We wszystkich trzech przykładach powyższych otrzymujemy więc korelacyę nie- 

 dostateczną. 



4) Exner obliczył korelacyę dla trzech elementów, a mianowicie: (1) = ciśnienia 

 średniego na równoleżniku 70° N, obliczonego dla trzech miesięcy zimowych z kilku- 

 nastu stacyj, (2) = ciśnienia barometrycznego dla tychże miesięcy w Stykkisholm (Islan- 

 dja), oraz (3) — dla Obdorska w Syberyi. Dla trzydziestu miesięcy zimowych w okre- 

 sie 1897—1906 wypada: 



J r 12 =0,55 r 13 =0,83 r 23 =0,27 



^ r 12 , 3 = 0,60 r 13 , 2 = 0,85 r 23)1 = — 0,40. 



Otrzymujemy tu ciekawy wynik, że, w razie ustalenia się pewnej wartości prze- 

 ciętnej ciśnienia atmosferycznego na 70-ym równoleżniku półkuli północnej, odchylenia 

 ciśnień zimowych w Islandji będą wogóle odwrotne co do znaku względem podobnych 

 odchyleń na Syberji. 



