187 









(lipiec)- 



-(grudzień) 





. B. GRUDZIEŃ: 



biliony tonn 



przyrost 



ubytek 



L 



90—60° N oddaje II 



.... 0.77 





0.77 



II. 



60 — 10" N otrzymuje od I . . . . 



.... 0.77 



7.37 









.... 6.60 







III. 



10 N~70° S oddaje II 



.... 6.60 





8.55 





oddaje IV 



.... 1.95 







IV. 



70—90° S otrzymuje od III . . . . 



.... 1.95 



1.95 









Suma 



9.32 



9.32 



W rzeczywistości wymiana mas powietrznych jest większa od powyższych liczb, 

 gdyż wartości skrajne dla poszczególnych pasów równoleżnikowych nie zawsze wypa- 

 dają w lipcu i w grudniu, a przytem dochodzą tu także wymiany w obrębie pojedyn- 

 czych pasów. 



Z9V 4 z górą bilionów tonn, przemieszczających się w okresie rocznym, wypada oko- 

 ło 3 / 4 b. t. na na cyrkulacyę w obrębie półkuli północnej, 6'/ 2 b. t. między obu pół- 

 kulami i 2 b. t. na cyrkulacyę w obrębie półkuli południowej. Przeciwieństwa między 

 pasem- arktycznym i antarktycznym rzucają się odrazu w oczy; pas antarktyczny jest 

 bez porównania aktywniejszem ogniskiem meteorologicznem. Wpływa na to zasadni- 

 czo różny charakter obu tych okolic podbiegunowych. 



Dane Tabl. B i C pozwalają nam raz jeszcze sprawdzić proste wywody W. Mei- 

 nardusa o wysokości przeciętnej kontynentu Antarktydy, które już powyżej (por. 

 str. 159) były omówione. Mimo dużych zmian w wartościach liczbowych co do prze- 

 biegu rocznego ciśnień według nowoobliczonych danych (zestawionych w Tabl. B i C), 

 otrzymuje się ten sam wynik końcowy. 



Według Tabl. C (podanej w tekście streszczenia francuskiego) ciśnienie średnie 

 na poziomie przeciętnym (H = 298 m.) półkuli północnej jest w grudniu o 1,84 mm. 

 wyższe, niż w lipcu. Z warunku stałości ogólnej masy atmosfery wynika, że na pół- 

 kuli południowej ciśnienie średnie na poziomie rzeczywistym (przeciętnie H = 207 m) 

 musi być w grudniu o 1,34 mm niższe niż w lipcu, jakkolwiek w poszczególnych 

 strefach półkuli południowej stosunki pod tym względem mogą być rozmaite. 



Otóż z obserwacyj wynika, że dla obszaru od równika do 70° S, obejmującego 

 94° powierzchni półkuli południowej, ciśnienie w styczniu jest niższe nie o 1,84, lecz 

 o 2,40 mm. Żeby zrównoważyć tę różnicę i otrzymać wynik pożądany, musimy dla 

 strefy równoleżnikowej od 70° S do bieguna przyjąć przeciwnie, że ciśnienie w grudniu 

 jest wyższe niż w lipcu i że nadwyżka na korzyść stycznia musi być tak wielką, aby 

 dla całej półkuli południowej ciśnienie w grudniu wypadło o 1,84 mm niższe niż 

 w lipcu. 



Wartość tej nadwyżki grudniowej wynosi 6,9 mm według obliczenia (2,40 X0.94 — 

 — 1,84X100): 0,06. Nadwyżkę 6,9 mm trzeba jednak zwiększyć do 10 mm w liczbie 

 okrągłej ze względu na to, że dla obszaru 0—70° S mamy ciśnienie w grudniu okrą- 

 gło o 3 mm niższe niż w lipcu. Tak znacznej nadwyżki nie dają nam dotychczaso- 

 we stacye antarktyczne, położone na morzu albo na niezbyt wyniesionym brzegu; szu- 

 kać jej musimy wyżej nad poziomem, zakładając tern samem istnienie dostatecznie 

 wyniosłego kontynentu, któryby z mocy już swego wzniesienia dał nam ową potrzeb- 

 ną nadwyżkę grudniową. 



Przybliżoną oryentacyę pod tym względem daje nam poniższa tabelka, obliczona 

 na zasadzie t. zw. uproszczonego wzoru barometrycznego. 



