JÓZEF WITKOWSKI. 



MATERYAŁY DO HYPSOMETRYI KRAJU. 



CZĘŚĆ II. 1 ) 



Wzniesienia nad poziom morza i spadki rzek i wód Litwy, 

 Białorusi, Wołynia, Podola, Ukrainy i Kurlandyi. 



W pierwszej części niniejszych materyałów podaliśmy niwelacye 122 rzek Królestwa 

 Polskiego; obecnie przedstawiamy czytelnikom Pamiętnika niwelacye i wzniesienia nad 

 poziom morza rzek i wód Litwy, Białorusi, Wołynia, Podola, Ukrainy i Kurlandyi. 



Nie licząc wydanej w 1892 r. broszury jen. T i 1 1 o p. t. „Swod niwellirowok riek 

 i ich padenje i katałog absolutnych wysot urowniej wod Jewropiejskoj Rosii", w której 

 zamieszczone są tylko najgłówniejsze rzeki, jest to pierwsza wogóle praca tego rodzaju, 

 rezultat dwudziestokilkoletnich szperań. 



Dla Królestwa Polskiego mieliśmy znaczną liczbę dokładnych danych, dla opisy- 

 wanego obszaru są one co do dokładności znacznie gorsze i choć w mniejszej ilości 

 jeszcze bardzo nierównomiernie rozłożone. 



Stąd też podane przez nas tutaj ostateczne dane liczbowe przedstawiają znacznie 

 mniejszą pewność niż dla rzek Królestwa, choć w każdym razie, co śmiem twierdzić, 

 nie przedstawiają różnic większych od + 10 metrów. 



Najmniej dokładne są niwelacye rzek gub. witebskiej, mohylewskiej i wschodnich 

 części gub. kowieńskiej, wileńskiej i mińskiej. W dorzeczach też rzek Bohu i Dniestru, 

 z powodu bardzo nierównomiernych spadków i głębokich parowów, dokładniejsze ozna- 

 czenie poziomu wód, w braku precyzyjnych niwelacyi i niewielkiej ilości dróg żelaz- 

 nych, było prawie niemożliwem. Dane dla pozostałych części Litwy i Białorusi, dla 

 Kurlandyi, Polesia, Wołynia i Kijowszczyzny są znacznie pewniejsze i prawie nie ustę- 

 pują pod tym względem danym dla Królestwa. 



') Część I-sza ogłoszona była w tomie XIX-ym Pamiętnika Fizyograficznego. 

 Pam. Fizyogr. — T. XXIV — Geografia. 



1 



