JÓZEF WITKOWSKI. 



Materyaly do hypsometryi kraju. 



— »*• — 



Część III. 



Wzniesienia nad poziom morza stacyi kolejowych w Królestwie Polskiem, 

 na Litwie, Białorusi, Wołyniu, Ukrainie, Podolu i Kurlandyi. 



W I i II części niniejszych materyałów do hypsometryi kraju, mówiliśmy już, że 

 niwelacye dróg żelaznych, tak zwane podłużne profile, stanowią jeden z najcenniej- 

 szych materyałów hypsometrycznych; oprócz wzniesienia stacyi podają one wzniesienia 

 nizkich, średnich i wysokich wód rzek i rzeczek przepływających pod torem. Te ostat- 

 nie dane zużyliśmy już do oznaczenia spadków tychże rzek w częściach I i II. 



Tu dajemy wzniesienia nad poziom morza dla stacyi kolejowych na obszarze 

 Królestwa, Litwy, Białorusi, Wołyniu, Podolu, Ukrainie i Kurlandyi. 



Wartość niwelacyi wszystkich kolei nie jest jednakową; początkowe niwelacye, 

 były prawie zupełnie dokładne: kolej Warszawsko -Wiedeńska, Bydgoska, Warszawsko- 

 Petersburska nie pozostawiają nic do życzenia; przy następnych budowach psują się 

 one; dokładność kolei Libawsko-Romeńskiej, a jeszcze więcej Dyneburgo- Witebskiej 

 jest bardzo mała. W ostatnich czasach otrzymujemy znów znacznie lepsze profile; 

 Wilno -Romeńska, Kijowsko -Kowelska; Siedlce-Bołogoje — są już do użycia z małemi 

 stosunkowo poprawkami. 



Jednakże tylko w ostatnich czasach robione niwelacye są odniesione, choć nie- 

 raz omyłkowo, do zera ogólno państwowego, reszta zawiera wzniesienia nad jakieś zero, 

 nie mające nic wspólnego z ogólną niwelacyą państwa. 



W latach 1880 — 1905, dla porównania poziomów mórz Bałtyckiego i Czarnego 

 oddział topograficzny sztabu głównego wraz z głównem obserwatoryum w Pulkowie, 

 przedsięwziął dokładną niwelacyę między temi morzami od Petersburga (Kronsztatu) 

 Libawy i Rygi do Odessy i Taganroga, wzdłuż kolei łącząc się z niwelacyą pruską 

 pod Nimmersatem, Wierzbołowem i Aleksandrowem, a z niwelacyą austryacką pod 

 Granicą, Tomaszowem -Lubelskim, Radziwiłłowem i Wołoczyskami. By zarazem ustalić 



